Joachim Duyndam (1954) is een Nederlands filosoof en emeritus hoogleraar Humanisme en Filosofie aan de Universiteit voor Humanistiek (UvH) in Utrecht. Zijn onderzoek richt zich op het snijvlak van fenomenologie en hermeneutiek, met als thema's voorbeeldfiguren, empathie, geestelijke weerbaarheid, vergeving en humanisme. Centraal hierin staat mimesis.
Opleiding Duyndam studeerde filosofie aan de universiteiten van Utrecht, Nijmegen en Amsterdam, waar hij in 1984 cum laude afstudeerde bij de hermeneutisch filosoof Theo de Boer. In 1997 promoveerde hij aan de Universiteit voor Humanistiek op een interdisciplinaire studie naar empathie, getiteld Denken, passie en compassie. Voor dit onderzoek en de daaruit volgende artikelen ontving hij in 2001 de Dr. R.J. van Helsdingenprijs van de Stichting Psychiatrie en Filosofie.
Loopbaan Duyndam begon zijn academische loopbaan in 1984 als wetenschappelijk onderwijsmedewerker aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Sinds 1988 is hij verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek en haar voorloper, het Humanistisch Opleidingsinstituut. Van 2010 tot 2015 bekleedde hij de bijzondere leerstoel Wijsbegeerte van de Stichting Socrates en in 2015 werd hij benoemd tot hoogleraar Humanisme en Filosofie, als opvolger van hoogleraar Peter Derkx. Van 2012 tot 2016 was hij daarnaast directeur onderwijs van de Universiteit voor Humanistiek. Inmiddels is Duyndam met emeritaat.
Onderzoek Als hoofd van de leerstoelgroep Grondslagen en Methoden leidde Duyndam het onderzoeksprogramma Humanist Traditions, Meaning-in-Life, and Aging Well. Centraal in zijn werk staat het begrip mimesis, dat hij gebruikt om te onderzoeken hoe mensen zich verhouden tot voorbeeldfiguren. Hij onderzoekt daarnaast hoe empathie, geestelijke weerbaarheid en vergeving als vormen van mimetische relaties kunnen worden begrepen. Hij publiceerde in dit verband onder meer over de filosofen Emmanuel Levinas, Martin Heidegger en René Girard. Zijn werk wordt op Google Scholar meer dan 1000 keer geciteerd.
Publicaties Duyndam schreef artikelen en meerdere boeken over diverse thema's, zoals een inleiding tot het werk van Levinas, een humanisisch perspectief op zinvol ouder worden (Meaning and Aging), geloofwaardig vaderschap (Twaalf vaders) en religie (Humanise en religie). Bij uitgeverij SWP publiceerde hij, veelal als (co)redacteur, werken als Deugden van de humanistiek: Kwaliteiten en valkuilen van wetenschap met een menselijk gezicht (2008) en het Liber amicorum voor hem Opinitis: Het (on)vermogen tot zelfstandig oordelen (2021).
Publieke activiteiten Duyndam geeft gastcolleges, onder meer over professionele empathie en over schuld en vergeving bij de Hogeschool Zeeland en over medische ethiek bij het Radboudumc. In 2022 werd hij geïnterviewd door dagblad Trouw naar aanleiding van een gewelddadige straatroof van een Rolex-horloge, waarbij hij vanuit de mimetische theorie van René Girard duidde waarom dit soort statusobjecten aanleiding kunnen geven tot geweld.
Podcasts en videos Hij werkte mee aan de podcastserie Wat blijft van omroep HUMAN, over de betekenis van voorbeeldfiguren. Ook ging hij bij filosofieplatform De Nieuwe Wereld tweemaal in gesprek met filosoof Ad Verbrugge over zelfstandig oordelen in tijden van sociale media, in 2021 samen met collega-hoogleraar Anja Machielse. Met podcastmaker Kitty Munnichs maakte hij de videoserie Fenomenologie in opbouw, onder meer over Heidegger en Levinas.
Externe links
BetekenisLab (persoonlijke website) Profielpagina Universiteit voor Humanistiek Google Scholar-profiel
Referenties
Categorie:Nederlands filosoof Categorie:Nederlands hoogleraar