thumb|De "balansladder", vervaardigd door Justus Christian Braun in Neurenberg als reddingsladder voor de brandweer en door Heineken ingezet als reinigingsladderwagen. Mei 1925

Heineken's Glazenwasscherij was een Nederlands schoonmaak- en raambekledingsbedrijf, opgericht in Amsterdam in 1878 door de voormalige effectenmakelaar Adriaan Gillis (ook Gilles) Heineken (8 maart 1838 - 24 augustus 1915), een neef van Gerard Adriaan Heineken, de oprichter van de Heineken-brouwerij. Het bedrijf gold als een van de pioniers van professioneel glazenwassen in Nederland en combineerde glas- en puireiniging met de productie en levering van jaloezieën, rolluiken en zonneschermen.

Geschiedenis Oprichting In maart 1878 nam A.G. Heineken een glazenwasser in dienst voor zijn kantoor aan het Damrak. Buurbedrijven vroegen al snel om dezelfde dienst, waarna hij schoonmaakcontracten afsloot met vrijwel alle kantoren op het Damrak.

Op 15 mei 1878 werd de "Amsterdamsche Glazenwasscherij en Puibewassching" opgericht. Op 6 maart 1895 veranderde de naam in "Heineken's Amsterdamsche Glazenwasscherij".

Op 1 oktober 1902 wordt de "Naamlose Vennootschap Heineken's Glazenwasscherij, Stoom-Jaloezieën- en Rolluikenfabriek" opgericht met A.G. Heineken als 1e directeur en zoon D. Heineken als 2e directeur.

Het bedrijf vestigde zich in Amsterdam achtereenvolgens op de volgende locaties:

1878: Passage Wijnand Fockink 13 (tussen Damstraat (Amsterdam) en Pijlsteeg (Amsterdam)) 1879-1880: Korsjespoortsteeg 17 miniatuur|De firma op de Korsjespoortsteeg 17 (De Amsterdammer, 15-2-1880) 1881-1890: Van der Helststraat op het terrein van de Heineken Bierbrouwerij miniatuur|De firma naar de Rustenburgerstraat (Recht voor allen, 1889)miniatuur|Goedkeuring bouw smederij in Rustenburgerstraat (Gemeenteblad, 1889)1889: smederij Rustenburgerstraat in aanbouw Vanaf 29 juni 1891 aan de Eerste van der Helststraat 1 D-G (historisch ook geschreven als Van der Helststraat 1) in De Pijp; Dit pand loopt 68m diep door en telt 1600m2, zodat de ca 80 karren in de remise konden worden ondergebracht. miniatuur|Fabriek Quellijnstraat 123-125 (1906)In de jaren daarna werd om de hoek in de Quellijnstraat bijgebouwd en bijgekocht. Het pand op de Quellijnstraat 123-125 was intern bereikbaar en is te zien op een foto uit 1906. Tussen 1906 en 1912 wordt het woonhuis op nummer 127 gesloopt en toegevoegd aan de fabriek. In 1912 ontwierpen de architecten Jan van Rossem en Willem Vuyk een smederij met bergplaatsen aan de naastgelegen Quellijnstraat 119-121 Heineken zette het bedrijf vanaf het begin professioneel op. Desalniettemin gingen er ook dingen mis; zo vielen er geregeld werknemers van ladders , ofschoon verzekerd, en vroegen ex-werknemers aan klanten om eindejaarsfooien.

Er kwamen tevens vestigingen in andere steden bij; 1903 ?: Den Haag 1884: Utrecht 1891: Hilversum en Baarn ?: Arnhem en Nijmegen.

Ooiman & Van Leeuwen leverde als agent de fysieke producten van de firma in Semarang.

Groei en hofleverancier Vanaf september 1903 mocht de onderneming zich Hofleverancier noemen. In 1909 werkten er ongeveer 120 glazenwassers en in 1928 ongeveer 500. Naast ramen reinigden zij ook deurbellen, stoepen en vloerkleden; het bedrijf was ingericht voor binnenreiniging en het witten van kerken, winkels, stallen en kantoren. Parallel daaraan leverde Heineken zonneschermen en rolluiken en verhuurde steigers en mechanische ladders.

Amsterdam claimde rond die tijd de Nederlandse primeur van een vroeg type hoogwerker: een door paarden getrokken ladderwagen met waterspuit (het Reinigingstoestel). De houten ladders kwamen uit Neurenberg, de spuit uit Leipzig en de waterwagen met perspomp uit Berlijn. De glazenwassers werkten in witte oliepakken.

Latere jaren Na de Tweede Wereldoorlog profiteerde het schoonmaakbedrijf nog kort van de groei in de branche. In 1981 kwam het bedrijf in het nieuws toen bleek dat het bedrijf 315 illegaal in ons land verblijvende werknemers in dienst had. Het Openbaar Ministerie waarschuwde het bedrijf om te stoppen met het aannemen van dit soort werknemers op last van een forse boete. In de Tweede Kamer werd minister Albeda bevraagd over het nieuws. In september 1981 werd het bedrijf en zijn directeur een boete opgelegd van fl 54.000,-. Bedrijf ontslaat illegalen De Volkskrant (20 februari 1981) Bij Heineken 315 illegale schoonmakersHet Parool (13 februari 1981)

In 1985 werd het bedrijf , op dat moment de naam voerend Heineken’s Schoonmaakbedrijf en Rolluikenfabriek BV, na faillissement opgesplitst. De Stuyvers Groep werd eigenaar van Heineken’s Schoonmaakbedrijf Advertentie Parool 1985 De rolluikenfabriek werd overgenomen door Allroll Products in Katwijk (via I.A.G. Klein BV in Alphen aan den Rijn).

thumb|Historische gevelreclame (ghost sign) van Heineken's glazenwasscherij op de hoek van de Vijzelgracht en de Nieuwe Looiersstraat in Amsterdam

Familiebedrijf De achtereenvolgende directeuren waren: Adriaan Gillis Heineken (1838-1915) Diedericus Heineken (1864-1946) Adriaan Gillis Heineken (1902-1966)

Uit de overlijdingsadvertenties van A.G. Heineken (7 juni 1966) en zijn vrouw P.M. Kaaskooper (13 mei 1979) komt geen nageslacht naar voren.

Tevens was Alexander Louis Nagel, getrouwd met Diedericus Heineken's zus Carolina Wilhelmina Christina Heineken en tot 1920 werkzaam als Kapitein in het leger, i.i.g. tot en met 1928 werkzaam in het bedrijf als "woordvoerder van het personeel".

Producten en diensten

Particulieren en bedrijven konden een vijfjarig abonnement nemen voor één gulden per raam per jaar, met zes reinigingsbeurten. Daarnaast werden jaloezieën, stores en luiken gewassen (10 cent per stuk) en winkelramen gelapt (30 cent). Gebroken glas werd vergoed indien niet verzekerd. miniatuur Na de start met het wassen van ramen kwamen er snel veel aanverwante diensten en producten bij. Een advertentie in tijdschrift Het Leven uit 1928 noemt producten als tuinparasols, houten en stalen rolluiken, marquise's, zonneschermen en in olieverf geschilderde gordijnen.

Glas- en puireiniging (abonnementen voor particulieren, kantoren en winkels)

Reiniging van jaloezieën, stores en luiken Levering en fabricage van jaloezieën, houten en stalen rolluiken, zonneschermen, marquise's en tuinparasols Verhuur van steigers en mechanische ladders Aanvullende schoonmaakdiensten (deurbellen, stoepen, kleden; binnenreiniging van gebouwen) Van ~1905 tot ~1915 leverde het bedrijf tevens stofzuigdiensten middels de door paarden getrokken "Klenus" stofzuigmachines totdat de electrische stofzuiger zijn intreden deed.

In 1939, in aanloop naar WOII, levert de firma ook "verduisterings- en scherfwerende installaties" .

In de laatste decenia van haar bestaan adverteert het bedrijf zich als "Heineken's Schoonmaakbedrijf, Rolluiken en Zonweringfabriek".

Relatie met de Heineken-brouwerij A.G. Heineken was een neef van Gerard Adriaan Heineken, oprichter van de bierbrouwerij. De glazenwasscherij was een aparte onderneming en geen onderdeel van de brouwerij; de gedeelde familienaam leidde later vaak tot verwarring.

Zie ook Glasbewassing Heineken (brouwerij) Gerard Adriaan Heineken

Externe links / Foto's stadsarchief Eerste Van der Helststraat 1 – Heineken’s Glazenwasscherij - ca 1905 ivm hofleverancier schild (Stadsarchief Amsterdam, inv. 10194) Leidseplein – reclame Heineken’s Glazenwasscherij - mei 1912 (Stadsarchief Amsterdam, inv. 5293.FO) Eerste van der Helststraat 1 – Heineken’s Glazenwasscherij - mei 1925 (Stadsarchief Amsterdam, inv. 10003/010003017916) Eerste van der Helststraat 1 – Heineken’s Glazenwasscherij - mei 1928 (Stadsarchief Amsterdam, inv. 10003/52739) Eerste van der Helststraat 1 – Heineken’s Glazenwasscherij - juni 1967 (Stadsarchief Amsterdam, inv. 010122031883) Eerste van der Helststraat 1 – Heineken’s Glazenwasscherij - juni 1982 (Stadsarchief Amsterdam, inv. 010122031882) Eerste van der Helststraat 1 – Heineken’s Glazenwasscherij - november 1988 (Stadsarchief Amsterdam, inv. 010122031908)

Categorie:Schoonmaakbedrijf Categorie:Geschiedenis van Amsterdam