De Ligue internationale de la Liberté (LIL; Nederlands: Internationale Bond voor de Vrijheid, Engels: International League for Freedom)Union of International Associations, Ligue internationale de la liberté, Open Yearbook, geraadpleegd op 14 september 2026. was een anticommunistische organisatie die tijdens de Koude Oorlog in verschillende Europese landen actief was. De Belgische afdeling kreeg omstreeks 1966–1967 vorm met steun uit de kringen rond Révolution Européenne en het Centre des Étudiants Nationaux (CEN). Historica Klaartje Schrijvers beschrijft 1967 als het jaar waarin de Belgische LIL onder leiding van Paul Vankerkhoven daadwerkelijk van start ging.
De Belgische LIL maakte deel uit van een internationaal anticommunistisch netwerk en werd in de historische literatuur in verband gebracht met de World Anti-Communist League (WACL). Schrijvers noemt Paul Vankerkhoven en Marcel De Roover als oprichters van de Belgische LIL en omschrijft haar als de Belgische sectie van de WACL. Ook Jeffrey M. Bale beschrijft de LIL in deze Belgische context als een onderdeel van het WACL-netwerk.
Geschiedenis
Franse achtergrond en Belgische oprichting De Belgische LIL stond niet los van reeds bestaande Franse anticommunistische organisaties. Étienne Verhoeyen vermeldde in 1974 een Franse tegenhanger die werd aangeduid als Internationale de la Liberté en tevens als Union pour la Défense des Peuples Opprimés. Volgens hem was deze organisatie in 1954 opgericht. Suzanne Labin behoorde tot de centrale figuren ervan.
Volgens Verhoeyen werd de Belgische LIL omstreeks 1966–1967 opgezet met actieve steun van de leiding van Révolution Européenne. Het CEN vormde volgens hem een actieve kern in dat milieu. Paul Vankerkhoven was de centrale figuur van de Belgische organisatie en was tevens actief in verschillende andere conservatieve en anticommunistische organisaties.
Schrijvers dateert de daadwerkelijke start van de LIL in 1967 en schrijft dat Vankerkhoven gaandeweg nauw samenwerkte met Suzanne Labin, die verbonden was aan de Franse LIL. Elders in haar proefschrift noemt zij Marcel De Roover medeoprichter van de Belgische afdeling en vermeldt zij dat deze rechtstreeks contact onderhield met de Franse zusterorganisatie rond Labin.
Organisatie en netwerk Vankerkhoven speelde een centrale rol in zowel de LIL als de Belgische afdeling van de WACL. Schrijvers noemt Florimond Damman, Paul Rohr, senator Paul Delforge en François de Mérode als personen die bij de LIL betrokken waren.
De organisatie beschikte daarnaast over een beschermingscomité. Verhoeyen vermeldt daarin onder anderen Marcel De Corte, Marcel Barzin, Richard Beauthier, Florimond Damman, Paul Rohr, Paul Delforge, François de Mérode, Paul Kronacker, Florent Peeters en E. Mendiaux. Schrijvers noemt eveneens Damman, Rohr, Delforge, De Mérode, Kronacker en Peeters als leden van dit comité.
De LIL onderhield contacten met andere internationale anticommunistische netwerken. Verhoeyen vermeldt in het bijzonder contacten met het Anti-Bolshevik Bloc of Nations (ABN). Bij het ABN-congres van 1970 in Brussel begroette Arthur De Bruyne de deelnemers volgens Verhoeyen namens Vankerkhoven en de LIL.
Publicaties en activiteiten De Belgische LIL gaf het tijdschrift Damocles uit. Het eerste nummer verscheen volgens Verhoeyen in december 1967. In het tijdschrift werd onder meer steun uitgesproken voor het Comité de soutien à la République du Vietnam. Verhoeyen vermeldt tevens dat Damocles zich positief uitliet over de toenmalige regimes in Griekenland, Zuid-Afrika en Rhodesië.
De organisatie beschikte volgens de geraadpleegde literatuur over twee studie- en documentatiecentra: het Centre d’Information et de Documentation en het Centre de Défense Nationale. Bale omschrijft het Centre de Défense Nationale als een door de LIL gefinancierde denktank.
Een archiefinventaris van het Belgische Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij vermeldt een Brussels nummer van Damocles uit oktober 1976 als het interne informatie- en contactbulletin van de Belgische afdeling van de LIL., p. 83.
Latere vermeldingen en archief In 1981 schreef Peter Verlinden, met het voorbehoud dat de organisatie toen nog zou bestaan, dat de LIL nog actief was. Hij vermeldde onder anderen Vankerkhoven, Delforge, De Mérode, Kronacker en Peeters. Deze formulering biedt geen voldoende grond om een precieze datum van opheffing vast te stellen.
Materiaal van de LIL is bewaard gebleven in Belgische erfgoedcollecties. Het CegeSoma meldt dat het propagandamateriaal van de LIL heeft verworven als onderdeel van zijn collectie over de Koude Oorlog.CegeSoma, De Bibliotheek voor Hedendaagse Documentatie verrijkt onze Koude Oorlog-collectie, geraadpleegd op 14 september 2026.
Literatuur
Zie ook
Anticommunisme Koude Oorlog Le Cercle Europese Beweging
Externe link Ligue internationale de la liberté (Global Civil Society Database)
Categorie:Anticommunisme Categorie:Koude Oorlog Categorie:Internationale organisatie