Alice Hortense Chèramy (Farciennes, 26 april 1907 – Sint-Lambrechts-Woluwe, 11 januari 2007) was een Belgische gouvernante, verzetsvrouw en naoorlogse organisatrice in koningsgezinde en atlantische verenigingen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was zij vanaf 1943 als verbindingsagente actief voor de Belgische inlichtingendienst Clarence. Na de oorlog speelde zij een organisatorische rol in het Mouvement Léopold, dat zich inzette voor de terugkeer van koning Leopold III, en vervolgens in de Belgische Atlantische Vereniging.

Levensloop

Jeugd en werk Chèramy werd op 26 april 1907 geboren in Farciennes, in de streek van Charleroi. Haar vader was mijnwerker en haar moeder huisvrouw. Haar vader overleed toen zij zeven jaar oud was. Chèramy ging later als dienstmeisje werken en trouwde in december 1925 met een mijnwerker. Het echtpaar leefde al in de jaren 1930 feitelijk gescheiden. Hoewel Chèramy zich in die periode als ongehuwd presenteerde, bleef zij juridisch gehuwd tot het overlijden van haar echtgenoot in 1960.

In de jaren 1930 werkte zij in Antwerpen en in Montana in Zwitserland als gouvernante voor de kinderen van Marthe Cols. Vanaf 1938 trad zij in dienst van Marthe Cols' broer Ludovic Cols en diens echtgenote Yvonne Meeus. Na de Duitse inval in België in mei 1940 trok zij met de familie mee tijdens de vlucht naar het zuidwesten van Frankrijk. Vanaf september 1940 woonde zij met Yvonne Meeus en haar vier kinderen in Elsene. Chèramy bleef bij Meeus werkzaam, aanvankelijk als gouvernante en later als gezelschapsdame.

Verzet Op 1 juni 1943 trad Chèramy toe tot de Belgische inlichtingendienst Clarence. Zij werd belast met verbindingstaken en het vervoer van berichten in de provincie Brabant. Volgens de naoorlogse beoordeling van haar verzetswerk kreeg zij de status van hulpagente van eerste klasse. Een door het CegeSoma gepubliceerd rapport uit juni 1944 vermeldt voor Chèramy de schuilnaam Mireille.

Chèramy werd op 15 september 1944 gedemobiliseerd.

Mouvement Léopold In december 1945 sloot Chèramy zich bij de oprichting aan bij het Mouvement Léopold. De beweging was opgezet door Franz Leemans, die tijdens de bezetting haar meerdere binnen Clarence was geweest, en had als doel de terugkeer van Leopold III naar België te bevorderen. Ook historici Francis Balace en Colette Dupont noemen Chèramy onder de leidinggevende figuren van de beweging en wijzen op de personele continuïteit tussen delen van Clarence en het Mouvement Léopold.

Vanaf begin 1946 nam Chèramy een belangrijk deel van de organisatie van het Mouvement Léopold op zich. Zij coördineerde onder meer de verspreiding van publicaties en ander campagnemateriaal, hielp bij de organisatie van het congres dat in november 1947 op de Heizel rond de Koningskwestie werd gehouden en organiseerde bezoeken van Belgische delegaties aan Leopold III in Parijs en Prégny. Ook was zij betrokken bij handtekeningenacties voor de opheffing van de in 1945 vastgestelde onmogelijkheid van Leopold III om te regeren.

Volgens Maerten werd Chèramy in 1948 door de Belgische Staatsveiligheid benaderd met de vraag of zij binnen haar beweging een stay-behind-netwerk wilde organiseren voor het geval van een Sovjetinvasie. Zij verklaarde zich daartoe bereid op voorwaarde dat het netwerk in een Belgisch en niet in een Amerikaans kader zou opereren. Maerten vermeldt tevens dat Chèramy haar organisatie ten minste tot 1955 inzette voor anticommunistische activiteiten.

Na de onafhankelijkheid van Congo in 1960 vroeg voormalig premier Paul van Zeeland haar een aantal personen bijeen te brengen om hervormingen van de parlementaire instellingen te bespreken. Volgens Maerten lijkt Chèramy een centrale organisator te zijn geweest van een groep die een antiparlementair, royalistisch en ultraliberaal programma uitwerkte en kandidaten met deze opvattingen verkozen probeerde te krijgen.

Atlantische Vereniging In maart 1962 trad Chèramy toe tot de Belgische Atlantische Vereniging (Association atlantique belge, AAB), een in 1961 opgerichte vereniging die steun voor de NAVO onder de Belgische bevolking wilde bevorderen. Zij werd bestuurslid en voorzitter van de afdeling voor regionale groepen. In maart 1963 werd zij secretaris-generaal van de AAB en van het Belgische comité voor het Atlantisch Instituut.

Als secretaris-generaal coördineerde Chèramy uiteenlopende publieks- en onderwijsactiviteiten, waaronder conferenties, studiedagen, tentoonstellingen, publicaties en bezoeken aan de NAVO en SHAPE. Zij bleef secretaris-generaal van de AAB tot november 1987.

Chèramy overleed op 11 januari 2007 in Sint-Lambrechts-Woluwe, op 99-jarige leeftijd.

Literatuur

Externe link Alice Cheramy

Categorie:Belgisch verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog