miniatuur|Verzoekschrift Tamri / Thomas Jacob van Guinea omstreeks 1834 Thomas Jacob van Guinea, geboren als Tamri (Settera Crou, Liberia omstreeks 1806- overleden te Montfoort 24 juni 1851), was een West-Afrikaanse man die als kind vanuit het huidige Liberia naar Nederland werd gebracht door baron Paulus Jacob Van Zuijlen van Nijevelt en zich vervolgens in Zuid-Holland vestigde. Hij werd in 1822 gedoopt, hij diende tijdens de Belgische Opstand in het Nederlandse leger (Regiment Grenadiers en Jagers) en woonde later met zijn gezin in Rotterdam. Uit zijn verzoekschriften aan de koning blijkt dat hij ondanks zijn opleiding, kerkelijke opname en militaire dienst moeilijk duurzaam werk vond. Zijn levensgeschiedenis is tevens verbonden met de pauperkolonie Veenhuizen, waar zijn vrouw Petronella Brijding en hun zoon Paulus Jacob in de jaren 1840 werden opgenomen.
Herkomst en jeugd Tamri werd omstreeks 1806 geboren in Settera Crou, een kustplaats in het grensgebied van het huidige Liberia en Ivoorkust. De plaatsnaam komt in historische bronnen ook voor als Settra Crou, Settra Kroo en Krou Sestre. In de negentiende eeuw maakte het gebied deel uit van de zogenoemde Peperkust. Settera Crou lag in een regio waar Kru-gemeenschappen woonden, die bekendstonden om hun maritieme kennis en hun werk als roeiers, zeelieden en kustloodsen voor Europese schepen.
Een bewaard gebleven Akte van bekendheid uit 1835 vermeldt zijn oorspronkelijke naam als Tamri en voegt eraan toe dat zijn vader dezelfde naam droeg. Zijn vader werd daarin omschreven als landeigenaar en als verwant van een plaatselijk hoofd. Ook zou Tamri zijn geboren uit een van de meest 'begunstigde' vrouwen van zijn vader. Deze gegevens wijzen erop dat hij binnen zijn gemeenschap vermoedelijk tot een familie met een zekere maatschappelijke positie behoorde, al is over zijn jeugd slechts weinig bekend. De informatie is te lezen in de akte van bekendheid die Van Guinea moest overleggen toen hij wilde trouwen met een Nederlandse vrouw: Petronella Brijdong.
'Dat dezelve is geboren in eene der landen in de nabijheid der Westkusten van Afrika, gelegen op de hoogte van Setterie Crou. Dat dezelve in deszelfs eerste jeugd, onder de bewoners van het land in hetwelk de rekwirant is geboren was onderscheiden door den naam van Tamri, welke naam deszelfs vader alsmede heeft gevoerd. Dat de gemelde zijnen vader, den rekwirant in de maand december des jaars 1806 en als wanneer hij rekwirant den ouderdom van ongeveer elf jaar had bereikt, heeft afgestaan aan den Heer kolonel, kapitein ter zee Paulus Jacob van Zuijlen van Nyevelt, destijds commanderende zijne Majsteits Korvet Ajax, het welk toentertijd, was liggende te Setterie Crou voormeld, welke overgifte door zijn edelgestrenge ook word erkend”.
In december 1816, toen hij ongeveer elf jaar oud was, werd Tamri naar eigen zeggen met goedkeuring van zijn gelijknamige vader meegegeven aan Paulus Jacob baron van Zuijlen van Nijevelt (1775-1855), officier bij de Koninklijke Nederlandse Marine. Van Zuylen van Nijevelt voerde destijds het bevel over het korvet Ajax, dat voor de kust bij Settera Crou lag om het water aan boord te verversen. In juni 1817 bracht hij de jongen naar Nederland. De beschikbare bron beschrijft dit als een overdracht met toestemming van de vader, maar geeft geen volledig beeld van de omstandigheden of van de mate waarin Tamri zelf daarover kon beslissen.
Doop en naamsverandering Na zijn aankomst in Nederland bleef Tamri in huis bij baron van Zuylen van Nijevelt in Hillegersberg waar hij onderwijs en catechetische begeleiding van de hervormde predikant Gerhardus Catharinus Drooglever Fortuijn en Willem van den Hoonaard ontving. Op 6 oktober 1822 werd hij opgenomen in de Nederlandse Hervormde Kerk en gedoopt onder de naam Thomas Jacob van Guinea. Zijn doop werd ook vermeld in de Boekzaal der geleerde wereld.
De naam Thomas Jacob weerspiegelde zijn opname in een christelijke, Nederlandstalige omgeving. De achternaam Van Guinea verwees naar zijn Afrikaanse herkomst, niet naar zijn eigen familie of gemeenschap. In bewaard gebleven van Nederlandse archiefstukken gebruikte hij deze naam zelf, onder meer in officiële verzoekschriften. Zijn levensloop is daarom zowel onder de naam Tamri als onder de naam Thomas Jacob van Guinea bekend. In 1834 gaf Van Guinea aan moeite te hebben met het vinden van een baan omdat naar eigen zeggen ''door het vooroordeel tegen zijner Couleur, die hem volstrekt hierin hinderlijk is. Thomas overleed in 1851 in Montfoort in Nederland. Hij kreeg met Petronella vijf kinderen, waarvan een aantal de volwassen leeftijd niet haalden.
Categorie:Persoon in de 19e eeuw