De bramentweespanzwam (Dictyochaeta callimorpha, synoniem: Chaetosphaeria callimorpha) is een schimmel uit de familie Chaetosphaeriaceae. De soort leeft saprotroof op dood hout en wordt in Nederland vooral aangetroffen op dode twijgen van braam (Rubus).
Kenmerken Vruchtlichamen De vruchtlichamen zijn peritheciën. Ze zijn ongeveer 150–200 µm hoog en 150–190 µm breed.
Bij de ongeslachtelijke vorm komen donkere setae voor die tot ongeveer 270 µm lang kunnen worden. De top is afgerond en kan soms eindigen in een polyfialide. De conidioforen zijn ongeveer 80–90 µm lang en 4,5–5 µm breed.
Microscopische kenmerken De asci meten ongeveer 60–80 × 6–8 µm. De ascosporen zijn ellipsoïde en meten ongeveer 11–16 × 3–4 µm. Ze zijn meestal tweecellig en daarmee eenmaal gesepteerd; zelden zijn ze viercellig en driemaal gesepteerd.
De ongeslachtelijke vorm produceert conidiën van ongeveer 10–15,5 × 2–3 µm. De combinatie van de kenmerken van de geslachtelijke en ongeslachtelijke vorm is belangrijk voor de determinatie. Volgens de NDFF Verspreidingsatlas is microscopische controle noodzakelijk voor een zekere determinatie.
Ecologie De bramentweespanzwam is een saprotroof van hout. In Nederland wordt de soort vooral gevonden op afgestorven twijgen van Rubus. Als kenmerkend biotoop noemt de Nederlandse standaardlijst onder meer houtwallen, houtsingels en lanen.
Taxonomie De soort werd in 1834 door Camille Montagne oorspronkelijk beschreven als Sphaeria callimorpha. Later werd de soort lange tijd onder de naam Chaetosphaeria callimorpha (Mont.) Sacc. behandeld.
Réblová et al. herzagen in 2021 het geslacht Dictyochaeta op basis van morfologische kenmerken en een fylogenetische analyse van meerdere DNA-regio's. Daarbij werd Chaetosphaeria callimorpha overgebracht naar Dictyochaeta als Dictyochaeta callimorpha (Mont.) Réblová & Hern.-Restr. Index Fungorum behandelt Dictyochaeta callimorpha eveneens als de huidige naam en vermeldt Sphaeria callimorpha als het basioniem.
De Nederlandse naam 'bramentweespanzwam' wordt door de NDFF Verspreidingsatlas nog gekoppeld aan de oudere wetenschappelijke combinatie Chaetosphaeria callimorpha.
Verspreiding In Nederland is de bramentweespanzwam zeldzaam. Deze zeldzaamheidsaanduiding is in de NDFF Verspreidingsatlas gebaseerd op gevalideerde waarnemingen uit de periode 2004–2023.
Categorie:Schimmelsoort Categorie:Chaetosphaeriales