Het UBV fotometrisch systeem is een breedbandig fotometrisch systeem waarmee in het verleden een groot aantal sterren gemeten zijn.UBV photoelectric catalogue: 1986-1992 data Het wordt ook het systeem van Johnson of het systeem van Johnson-Morgan genoemd naar de sterrenkundigen Harold Lester Johnson en William Wilson Morgan die het in de jaren 1950 ontwikkelden.Fundamental stellar photometry for standards of spectral type on the Revised System of the Yerkes Spectral Atlas.
Beschrijving thumb|De transmissie van de UBV-filters als functie van golflengte De hoofdletters U, B en V duiden de schijnbare magnitude aan in het ultraviolette, blauwe und visuele deel van het spectrum van een ster of een ander hemellichaam. De filters zijn zo gekozen dat het zwaartepunt van de golflengten van het doorgelaten licht is: 366 nm voor de helderheid in het ultraviolette licht (U) 438 nm voor de helderheid in het blauwe licht (B); deze waarde werd bepaald door de beperkingen in de gevoeligheid van fotografische film. 545 nm voor de helderheid in geel licht (V); V staat hier voor visueel omdat het menselijk oog het meest gevoelig is voor geel licht.
De bandbreedte voor de drie banden is ongeveer 100 nm.
Met metingen van de drie banden kunnen de kleurindexen U-B, U-V en B-V berekend worden. B-V wordt het meest gebruikt en wordt vaak in stercatalogi aangegeven.
De definitie van het nulpunt van de kleurindexen U-B en B-V is gekozen met behulp van sterren met spectraalklasse A0V die niet beinvloed zijn door interstellaire verroding.
Het nadeel van het UBV-systeem is dat de kortgolvige begrenzing van het U-filter in grote mate beinvloed wordt door de de aardatmosfeer. Daardoor kunnen meetresultaten veranderen door de hoogte van het observatorium en de atmosferische omstandigheden zoals de hoeveelheid waterdamp.
Voorbeelden Onderstaande tabel geft voor een aantal sterren de magnitude aan in V, B en de resulterende kleurindex B-V.
Ster B V (B-V)-kleurindex kleur Spica 0.74 0.97 −0,23 blauw Rigel 0.1 0.13 −0,03 blauw-wit Deneb 1.34 1.25 +0,09 wit Alpha Centauri A 0.72 0.01 +0,71 geel 119 Tauri 6.41 4.33 +2,08 dieprood
Uitbreidingen Het UBV-systeem is later uitgebreid tot een systeem met vijf banden, het UBVRI-systeem, waarbij verschillende variaties bestonden.UBVRI passbands. Ook werden metingen aangevuld met metingen in het nabij-infrarood in de banden J, H, K, L en M.JHKLM photometry: standard systems, passbands, and intrinsic colors.
Categorie:Astronomie