De Chinese herdenkingssite Busseboom, een gehucht nabij Poperinge, herdenkt de duizenden Chinese arbeiders die tijdens de Eerste Wereldoorlog een belangrijke maar vaak vergeten bijdrage leverden aan de geallieerde oorlogsinspanningen. De site werd in 2017 ingehuldigd en vormde de eerste site in België die specifiek gewijd is aan de Chinese arbeiders van de Eerste Wereldoorlog.Infobord, Herdenkingssite Busseboom, Stad Poperinge
Chinese arbeiders Tussen 1917 en 1920 werden bijna 95.000 mannen tewerkgesteld binnen het Britse Chinese Labour Corps. Zij waren geen soldaten, maar arbeiders die achter het front instonden voor uiteenlopende taken zoals de aanleg van spoorwegen, het herstellen van wegen, het laden en lossen van voorraden en, na de oorlog, het opruimen van het slagveld. Ook binnen het Franse leger werden ongeveer 40.000 Chinese arbeiders ingezet. Al in augustus 1916 komen de eerste arbeiders aan in Frankrijk.
Tijdens en kort na de Eerste Wereldoorlog kwamen zo'n 2.000 Chinese arbeiders om. 86 van hen hebben hun laatste rustplaats in Vlaanderen. De grootste concentratie Chinese graven (35) is te vinden op Lijssenthoek Military Cemetery.
Kamp Busseboom De keuze voor Busseboom als herdenkingsplaats is geen toeval. In de onmiddellijke omgeving bevond zich tijdens de oorlog een van de Chinese kampen die deel uitmaakten van een groter netwerk rond Poperinge. In Abele, Sint-Jan-ter-Biezen, Proven, Reningelst en langs de weg Poperinge-Ieper werden kampementen ingericht. In de zomer van 1917 arriveerden de eerste Chinese arbeiders in de streek. Hoewel hun contact met de lokale bevolking beperkt bleef, maakten zij jarenlang deel uit van het dagelijkse leven in en rond de stad.
De site herinnert in het bijzonder aan een tragische gebeurtenis op 15 november 1917. In zijn memoires vermeldt de Chinese tolk Gu Xingqing dat een brandende sigaret de aandacht trok van Duitse vliegtuigen. Tijdens het Duitse bombardement op het kamp van Busseboom kwamen dertien Chinese arbeiders om het leven. Zij werden aanvankelijk bij de Roobaertbeek begraven en later herbegraven op Bailleul Communal Cemetery Extension Nord, Frankrijk. Vandaag staan deze ‘Dertien van Busseboom’ symbool voor alle Chinese slachtoffers van de oorlog in de regio.
Herdenkingssite De site bestaat uit twee monumenten die uitkijken op de voormalige Chinese begraafplaats. Stefan Schöning ontwierp in opdracht van de stad Poperinge de houten shelter voor de Chinese arbeider. Jo Bocklandt ontwierp het bronzen beeldje. Op een bronzen gedenkplaat staan de namen van de dertien arbeiders die hier omkwamen tijdens het bombardement op het kamp in 1917. Yan Shufen ontwierp drie bronzen figuren in opdracht van de Volksrepubliek China, symbool voor de inzet van de Chinese arbeider tijdens de Eerste Wereldoorlog.
Categorie:Eerste Wereldoorlog-monument in België