De gedenkzuil voor het 5th Australian Division is een Australisch gedenkteken in het Polygoonbos van Zonnebeke. Het monument is gebouwd op de 6 meter hoge "butte" die zich in het "Buttes New British Cemetery" van de CWGC bevindt. Deze "butte" was een in een open plek in het bos kunstmatig aangelegde heuvel aan het einde van een schietstand die de Belgische militairen uit de kazerne van Ieper gebruikten om te oefenen (voordat de Eerste Wereldoorlog uitbrak). Om die reden werd het bos door de lokale bevolking (en nu nog steeds) "Den doel" genoemd (men kwam er om naar een doel te schieten).
Tijdens de Eerste Slag om Ieper (1914) liepen de Duitse en geallieerde legers ten oosten van de stad vast in het Polygoonbos. Na de Tweede Slag om Ieper (1915) vielen zowel het bos als de butte in handen van de Duitse troepen, die er in de twee daaropvolgende jaren dugouts in bouwden. Tijdens de Derde Slag om Ieper (1917) namen Australische troepen de locatie terug in. Na de Vierde Slag om Ieper (1918) kwam het Polygoonbos opnieuw in handen van de Duitsers.
Het landschap van de Ypres Salient, en dus ook het Polygoonbos, werd tussen 1914 en 1918 volledig verwoest, wat ertoe leidde dat de butte een belangrijk landmark was tijdens de Eerste Wereldoorlog.
5th Australian Division Memorial Op een langwerpige heuvel (de vroegere butte), bereikbaar via een brede trap uit witte natuursteen, staat een verhoog met drie treden met een meervoudige geprofileerde sokkel en daarop een hoge obelisk met doorlopende lijst onderaan. Het geheel is uitgevoerd in hardsteen.
Op een vooruitspringend deel van de bovenaan spits afgewerkte zuil staat een bronzen reliëf met een stralende zon met in het midden een kroon en daaronder een banderol "Australian Imperial Force". Hieronder is een rechthoekige bronzen plaat bevestigd met de tekst "To the officers, non-commissioned officers and men of the Fifth Australian Division who fought in France and Belgium 1916.1917.1918. Fromelles. Bapaume. Beaumetz. Doignies. Louverval. Bullecourt. 3rd Battle of Ypres. Polygon Wood. Broodseinde. Battle of Amiens. Villers. Bretonneux. Morlancourt. 8th August. Vauvillers. Péronne. Hindenburg Line. Joncourt." Helemaal onderaan is eveneens een rechthoekige bronzen plaat bevestigd, aan drie zijden omringd met een laurierfestoen en twee maal drie guttae, "A la mémoire des officiers, sous-officiers et soldats de la Cinquième Division Australienne qui ont combattu en France et en Belgique 1916.1917.1918."
Architect miniatuur|left|De gedenkzuil op de butte in het Polygoonbos (collectie In Flanders Fields Museum) De gedenkzuil is van de hand van de Engelse architect Charles Holden, een van de architecten van de CWGC, die ook "Buttes New British Cemetery", het "New Zealand Memorial to the Missing" en het vlakbij gelegen "Polygon Wood Cemetery" ontwierp.
Inhuldiging Volgens de CWGC werd het Australische gedenkteken op 10 mei 1932 onthuld door Z.K.H. de prins van Wales, in aanwezigheid van de president van de Franse republiek. Volgens Alex Deseyne en André Deseyne zou reeds in 1921 een obelisk op de herstelde Doelheuvel opgericht zijn.Deseyne Alex, Deseyne André. Zonnebeke 1914-1918. Dood en heropstanding van een Dorp, 1976, p.521 Mogelijk heeft de onthulling tot 1932 op zich laten wachten.
Varia Doordat op deze CWGC "Buttes New British Cemetery" ook het CWGC "New Zealand Memorial to the Missing" is gebouwd, wordt er op deze locatie jaarlijks op 25 april een ANZAC-herdenking gehouden. Deze ceremonie wordt georganiseerd door de Australische en Nieuw-Zeelandse ambassade in België, in nauwe samenwerking met de gemeente Zonnebeke, MMP1917 en vrijwilligers van het GPS. Galerij
Categorie:Eerste Wereldoorlog-monument in België