De Gedenksteen 1st Monmouthshire Battalion (ook Gedenksteen voor luitenant H.A. Birrell-Anthony) is een Eerste Wereldoorlog-monument in Sint-Juliaan, in de gemeente Langemark-Poelkapelle. Het staat langs de Roeselarestraat, ongeveer anderhalve kilometer ten zuid-zuidwesten van de kerk van Sint-Juliaan, op de grens met Ieper. Het ligt ongeveer 600 meter ten zuidoosten van Seaforth Cemetery en ongeveer 300 meter van Bridge House Cemetery, in de buurt van de Duitse betonconstructies Cambrai Reserve en Pickelhaube. Het monument is vastgesteld als bouwkundig erfgoed.
Historische achtergrond De gevechten van 8 mei 1915 Na de Duitse gasaanval van 22 april 1915, het begin van de Tweede Slag om Ieper, trokken de Britten zich terug op een verdedigingslinie langs Wieltje, Frezenberg en Bellewaarde. Rond de heuvel van Frezenberg stond het Duitse XVIII. Reservekorps tegenover de Britse 28th Division, waartoe ook het 1st Battalion van het Monmouthshire Regiment behoorde, als deel van de 84th Brigade. Van 8 tot 13 mei 1915 probeerden de Duitsers hier door de Britse linie te breken.
In de vroege ochtend van 8 mei 1915 opende de Duitse artillerie een zwaar vuur op de Britse frontlijn, dat een groot deel van de verdedigers uitschakelde. Daarna volgde de infanterie-aanval, die een bres sloeg in de sector van de 83rd Brigade. Het 1st Monmouthshire hield aanvankelijk stand, maar toen de flank bezweek en slechts weinig versterkingen de linie bereikten, moest het bataljon zich in de late namiddag met zware verliezen terugtrekken. De volgende dag was nog geen vierde van de manschappen inzetbaar. Volgens de Western Front Association verloor het bataljon die dag 13 officieren en 382 manschappen. Thame Remembers vermeldt 20 officieren en 434 manschappen die gedood, gewond of vermist werden.
Henry Anthony Birrell-Anthony Henry Anthony Birrell-Anthony werd op 16 juni 1887 in Cardiff geboren als enig kind. Hij liep school aan de Llandaff Cathedral School, Stancliffe Hall in Derbyshire en Repton School, waar hij in 1906 een schoolrecord verspringen vestigde. Aan University College in Oxford behaalde hij in 1909 een BA in de rechten, waarna hij als klerk werkte bij een advocatenkantoor in High Wycombe. Zijn familie verhuisde intussen naar Thame in Oxfordshire.
Bij het uitbreken van de oorlog nam hij dienst. Op 9 september 1914 werd hij benoemd tot second lieutenant bij het 1st Battalion van het Monmouthshire Regiment, dat in februari 1915 naar Frankrijk vertrok. Hij sneuvelde op 8 mei 1915 op de heuvelrug van Frezenberg, 27 jaar oud. Zijn lichaam werd nooit teruggevonden en zijn naam staat op de Menenpoort in Ieper.
Oprichting thumb|Zijaanzicht van de gedenksteen Zijn vader, luitenant-kolonel Henry Birrell-Anthony, commandant van het reservebataljon 2/1st Monmouthshire, kocht een stuk grond op de plaats waar zijn zoon vermoedelijk gesneuveld was en liet er het gedenkteken oprichten. Het monument werd later door het regiment geadopteerd en wordt onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission. Zijn moeder, Mary Annette Birrell-Anthony, overleed op 17 april 1918.
Uiterlijke kenmerken Het gedenkteken staat in een grasveld binnen een vierkante omheining van groengrijze breuksteen, afgedekt met hardsteen en afgesloten door een ijzeren hek. In het midden ligt een rechthoekig monolithisch blok van witte natuursteen in de vorm van een graftombe, met een schuin oplopende bovenzijde. Daarin is het volgende opschrift uitgehouwen: "In memory of Lieut. H.A. Birrell Anthony and the officers of the 1st Battalion the Monmouthshire Regiment who fell at this spot in the second battle of Ypres on the 8th May 1915 and the N.C.O.s and Riflemen who fell at the same time".
De gedenksteen is 106 centimeter hoog, 89 centimeter breed en 214 centimeter diep. De omheining meet 100 centimeter hoog, 1020 centimeter breed en 1030 centimeter diep.
Zie ook Tweede Slag om Ieper Captain Ewen J Brodie-monument Scottish Memorial
Externe links Gedenksteen 1st Monmouthshire battalion – Inventaris Onroerend Erfgoed Henry Anthony Birrell-Anthony: Private Memorial – The Western Front Association 2nd Lieutenant Henry Anthony Birrell-Anthony – Thame Remembers
Categorie:Eerste Wereldoorlog-monument in België Categorie:Onroerend erfgoed in Langemark-Poelkapelle Categorie:Langemark-Poelkapelle Categorie:1915 Categorie:Veldslag in België tijdens de Eerste Wereldoorlog