thumb|Nl-Radio-Frequency Identification-article thumb|Glazen LF RFID-tag, 50 mm lang thumb|Inplanting van een RFID-chip in een menselijke hand voor persoonsidentificatie Radio-frequency identification (identificatie met radiogolven, RFID) is een technologie om van een afstand informatie op te slaan in en af te lezen van zogenaamde RFID-tags die op of in objecten of levende wezens zitten, bijvoorbeeld in chipkaarten die gebruikmaken van near-field communication (NFC).
De mogelijkheid tot het uitlezen van RFID-tags heeft al tot serieuze problemen met privacy geleid. Deze zorgen resulteerden in het opstellen van standaard specificaties die tegemoetkomen aan privacy- en veiligheidskwesties.
Geschiedenis Het principe van identificatie door middel van radiosignalen gaat terug tot de Tweede Wereldoorlog. Toen werden vliegtuigen voor het eerst voorzien van radiobakens, zodat vliegtuigen als vriend of vijand konden worden geïdentificeerd. RFID, zoals het in zijn huidige vorm wordt toegepast, stamt uit de jaren zestig. Twee medewerkers van Philips ontdekten toen hoe chips op afstand konden worden uitgelezen. Het bedrijf ID Engineering ontwikkelde daaruit toepassingen op het gebied van diefstalpreventie. C&A was het eerste bedrijf in Europa dat detectiepoortjes inzette en aan de winkelwaren een RF-etiket bevestigde. De toevoeging van een unieke Electronic Product Code (EPC) en een beheerssysteem leidde tot de structuur die nu RFID heet. Hierna volgden legio toepassingen zoals diefstalpreventie, voorraadbeheer en toegangsdetectie.
NFC Near-field communication (NFC) is een vorm van RFID. Waar het bij RFID primair om opslag en verzenden van informatie in één richting gaat, communiceert NFC in twee richtingen en kan het ontvangen signalen ook zelf verwerken. Philips ontwikkelde de NFC-techniek samen met Sony. NFC wordt onder andere toegepast in mobiele telefoons als betaalmiddel en in ticketsystemen. De samenwerking met Nokia was van belang voor de uiteindelijke toepassingsmogelijkheden in telefoons. Betalingsmaatschappij VISA onderzocht het betalingsverkeer.
Soorten Er bestaan RFID-tags in de uiteenlopende vormen en afmetingen. Ze kunnen alleen-lezen of lezen/schrijven zijn.
Ze kunnen actief, semi-actief/semi-passief of passief zijn. Actieve RFID-tags hebben een batterij en kunnen worden gelezen en geschreven met een "remote transceiver" ook wel "reader" of lezer genoemd die met een antenne radiogolven zendt en ontvangt. Ze kunnen een signaal over een grotere afstand (van zo'n 100 meter tot een paar kilometer) uitzenden; ze zenden meestal met een interval hun ID uit. Semi-actieve tags hebben ook een batterij maar zenden alleen als antwoord op een ontvangen signaal.
Passieve tags hebben geen eigen energiebron: ze benutten het elektromagnetische veld van een lezer om een stroom te induceren in een spoel, waarmee de chip wordt gevoed. Hierdoor gaat het antwoordsignaal niet over een grote afstand (hoogstens vijf meter). Tevens zijn er de chiploze tags (zie foto), die gebruikt worden voor eenvoudige identificatie zoals diefstalpreventie. Dit zijn strikt genomen geen RFID-tags omdat ze geen uniek identificatienummer (ID) bevatten. Ze bestaan namelijk uit een afgestemde resonantiekring die op een specifieke frequentie energie absorbeert.
Ook de hoeveelheid data kan verschillen van enkele bits tot meer dan 1 megabit. Deze mogelijkheden vertalen zich ook in de prijs: een eenvoudige passieve tag kost niet meer dan dertig eurocent. Gecompliceerde RFID-tags, die bijvoorbeeld gekoppeld zijn aan sensoren die ook nog de temperatuur of vochtigheid meten, zijn aanzienlijk duurder (soms wel 100 euro per stuk).
De laatste trend binnen de RFID-branche is UHF EPC Class 1 Gen 2 tag afgekort Gen 2, waarin gen staat voor Generation. Deze tags leveren betere prestaties dan de voorgaande UHF-standaarden. Hierdoor wordt er steeds meer mogelijk met RFID. RFID-tags zullen nooit de streepjescode geheel gaan vervangen aangezien de kostprijs altijd hoger zal zijn dan het printen van een streepjescode. Kostprijzen voor gen 2 tags liggen tussen de 5 en 20 cent (afhankelijk van het aantal).
Een nieuwe ontwikkeling is de printbare RFID-tag. Deze wordt gemaakt met een vrij nieuwe techniek die het mogelijk maakt om metaal te printen. Hiervoor kan een normale inkjetprinter aangepast worden om metaalzoutoplossingen, van koper of zilver, te kunnen printen. De geprinte tags moeten daarna alleen onder een warme pers gedroogd worden. Met deze ontwikkeling wordt het gebruik van RFID nog goedkoper.Bidoki, S.M., Lewis, D.M., Clark, M., Vakorov, A., Millner, P.A. en McGorman, D. (2007). Ink-jet fabrication of electronic components. "Journal of Micromechanics and Microengineering Vol. 17"
RFID-tags onderscheiden zich ook door de gebruikte frequentie. In het algemeen geldt; hoe lager de frequentie, des te verder het leesbereik, maar hoe groter de antenne moet zijn. Hogere frequenties hebben echter meer moeite met metaal en vocht. Veel gebruikte frequenties en hun gebruikte namen zijn: 125 kHz (Low Frequency, LF), 13,56 MHz (High Frequency, HF), 860 tot 950 MHz (Ultra High Frequency, UHF), 2,45 GHz (Microwave, MW).
De tags gelden als short-range devices, waarvoor CEPT bepaalde frequenties heeft toegewezen.
Meestal zijn tags voorzien van een vaak onuitwisbaar ID. Binnen een enkel RFID-systeem zijn dit bijna altijd unieke (volg)nummers. Deze nummers kunnen bij ingebruikname van de tags worden bepaald door het nummer naar de tag te schrijven met een reader of printer. Het is ook mogelijk dit aan de producent van de tags over te laten.
Voor- en nadelen Voordelen van het toepassen van RFID zijn onder meer: Er is geen fysiek contact nodig; Er is geen zichtlijn nodig (zoals bij de streepjescode); Vele (honderden) codes kunnen in een of enkele seconden worden gelezen; Veel grotere afstanden zijn mogelijk dan bij de streepjescode (hoewel de techniek ook hier grote vooruitgang boekt); Vervalsen van RFID-tags is veel complexer dan de streepjescode; Door de unieke codering wordt productvervalsing bemoeilijkt en snel opgespoord; Door weersinvloeden, vuil, enzovoorts kunnen streepjescodes (in tegenstelling tot RFID-tags) onleesbaar worden.
Nadelen van RFID zijn onder meer: De privacy kan in het geding komen; Als het unieke identificatienummer van een RFID-tag wordt gekopieerd, kan men duplicaat RFID-tags maken waardoor identificatie valselijk kan zijn; Als identificatiedocumenten zoals een paspoort een RFID-tag hebben, kunnen regeringen en inlichtingendiensten hier misbruik van maken en mensen volgen;How RFID Tags Could Be Used To Track Unsuspecting People, Engelstalig artikel Scientific American, augustus 2008 Als het identificatienummer van een RFID-tag verbonden kan worden met een individu, kan dit individu gevolgd worden (door marketeers, overheidsfunctionarissen, stalkers, dieven of andere criminelen); Lees/schrijfmogelijkheden van de RFID-tag kunnen het mogelijk maken dat er ongemerkt fraude wordt gepleegd; Een ander probleem is tag-collision:tag-collision als RFID-chips tegelijk worden geactiveerd door een zender en ze tegelijk hun code versturen, kan de ontvanger de verschillende codes niet onderscheiden. Dit wordt voorkomen door middel van selectieve activatie met behulp van binary tree search-methode totdat slechts één tag reageert. Omdat een RFID-reader veel informatie genereert is inzet van een speciaal soort software (middleware/edgeware) noodzakelijk, hoewel er steeds meer readers op de markt verschijnen die dit zelf kunnen; Door het weggooien van verpakkingsmateriaal, tickets enzovoorts met een RFID-chip komt het afval zo vol metalen, dat het alleen nog maar als chemisch afval kan worden opgehaald. Het is in ieder geval niet te hergebruiken. RFID kan medische apparatuur op afstand verstoren.Van der Togt R, Van Lieshout EJ, Hensbroek R, Beinat E, Binnekade JM, Bakker PJM. Electromagnetic Interference From Radio Frequency Identification Inducing Potentially Hazardous Incidents in Critical Care Medical Equipment. Journal of the American Medical Association. 2008;299(24):2884-2890 RFID-tags kunnen (geringe) elektromagnetische straling veroorzaken.
Toepassingen Lijst van toepassingen Vendor Managed Inventory (VMI).Bernstein, Chen en Federgruen, Coordinating Supply Chains with Simple Pricing Schemes: The Role of Vendor-Managed Inventories, Management Science Vol. 52, Issue 10, Oktober 2006, Pp. 1483–1492 Leveranciers kunnen via RFID voorraden van retailers beheersen. Diefstalpreventie.From Pallet to Shelf: Improving Data Quality in Retail Supply Chains Using RFID; Retrieved 16 januari 2008; The Journal Of Information Technology voorbeeld: Star City Casino in Sydney gebruikt RFID-tags in uniformen om diefstal van deze uniformen te voorkomen. Kartonnen dozen met whisky bevatten RFID-tags waardoor ze beveiligd zijn tegen diefstal. Een ander voorbeeld betreft het ERS-systeem waarmee door middel van RFID ieder kledingstuk van fabrikant tot kassa wordt getraceerd. Personen- en dierenidentificatie.Ferguson, Have your objects call my objects, Frontiers, Harvard Business Review en Harvard Business School Publishing, juni 2002. Het is mogelijk om een tag in een mens of dier te plaatsen. De tag bevat informatie over identiteit, rijbewijs, hij kan dienen als e-wallet en als sleutel. Plaatsing in het lichaam van mensen stuit op grote ethische problemen. Patiëntidentificatie en medisch dossier.Lee en Shim, An Exploratory Study Of Radio Frequency Identification (RFID) Adoption In The Healthcare Industry, European Journal Of Information Systems (2007) Issue 16, 712–724. Doi:10.1057/Palgrave.Ejis.3000716 RFID-implantaat voor patiëntenidentificatie: VeriChip Huisdieren kunnen door een dierenarts worden voorzien van een identificatiechip, 'gechipt'. In Rotterdam, bij de Baja Beach Club, is het mogelijk iets dergelijks in de arm te plaatsen. Klanten kunnen hier geld op opladen. Tijdens het bestellen van drinken wordt de arm gescand en wordt het geld vandaaruit geïnd. Personenpositionering (gps). In Mexico is het toegepast op rechters die gevaar lopen gekidnapt te worden. Steeds meer zwembaden gebruiken waterdichte siliconen polsbandjes met een chip erin voor onder andere toegang en kluisje. Resorts hebben (waterdichte) polsbandjes voor gasten die onder meer gekoppeld kunnen worden aan appartement/hotelkamer, restaurant en bar (arrangement-identificatie). Productie- en assemblageprocessen. Informatie over goederen die bepaalde processen passeren verzamelen en daarmee processen beter monitoren.Wer, V.D. en Loan, Intelligent Tracking In Manufacturing, Journal Of Intelligent Manufacturing (1999) Issue 10, Pp. 245-250thumb|Een productidentificatie RFID van Wal-Mart Voorradencontrole en supply chaincontrole.Jones, Clarke-Hill, Shears, Comfort, en Hillier, Rfid Technologies: Supply-Chain Applications and Implementation Issue, Information Systems Management, Volume 22, Issue 1 december 2005 , Pp. 51 – 65; (2004) Wal-Mart gebruikt RFID om voorraden efficiënter te controleren en gegevens sneller verkrijgbaar te stellen tussen verschillende afdelingen en bedrijven.Bjelland en Wood, The Board And The Next Technology Breakthrough, European Management Journal, Volume 23, Issue 3, Juni 2005, Pp. 324-330 Medicijnen, tegen vervalsing. Medicijnen worden van RFID-chip voorzien om vervalsing te voorkomen.Perrin and Simpson, RFID and Bar Codes— Critical Importance in Enhancing Safe Patient Care, FHIMSS Bankbiljetten, tegen vervalsing. Merkproducten, tegen vervalsing. Bijvoorbeeld designerkleren. Paspoort en andere ID-bewijzen: studentenkaart/collegekaart. E-cash, elektronische betalingsmiddelen, mobile payment. Boarding pass, toegangsbewijs, vervoerbewijs. Sony’s Felica RFID is een voorbeeld. Bankpas: (FELICA) / creditcard. Bonuskaart/ledenkaart van winkelketens.