thumb|Detailkaart thumb|Topografische kaart Sint Maarten (Frans: Saint-Martin, Engels: Saint Martin) is een eiland in de Caraïbische Zee, genoemd naar de heilige Martinus van Tours. Het eiland behoort tot de Kleine Antillen. Het ligt 240 kilometer ten oosten van Puerto Rico en zuidelijk van Anguilla. De oorspronkelijke bewoners noemden het eiland Soualiga (Zouteiland), een naam die door bewoners en activisten in toenemende mate gebruikt wordt in het kader van de dekolonisatie.
Sint Maarten is verdeeld in een Frans en een Nederlands deel, namelijk de collectivité de Saint-Martin (met Frans als officiële taal) en het land Sint Maarten (met Nederlands en Engels als officiële talen).
Vanaf het begin van de Europese aanwezigheid op het eiland vond voortdurend immigratie van Engelstalige blanken vanuit Noord-Amerika plaats. In het zuiden moedigde John Philips tussen 1735 en 1746 de stichting van katoen- en koffieplantages aan, terwijl de Franse gouverneur Augustin Descoudrelles in het laatste kwart van de 18de eeuw land schonk aan kolonisten "ongeacht hun religie of land van oorsprong". Kinderen van rijke plantage-eigenaars volgden voortgezet onderwijs in Noord-Amerika. Tussen 1844 en 1861 stelde de zoutwinningsindustrie een groot aantal mensen tewerk met uiteenlopende achtergronden, zowel slaven als zwarte en blanke vrije arbeiders. Dit alles leidde ertoe dat Engels ging fungeren als lingua franca. (2014), pp. 28-31. Tot vandaag is de voertaal op het eiland het Engels, net als op Sint-Eustatius.
Grenzen De totale oppervlakte van het eiland bedraagt 87 km², iets groter dan Terschelling. De totale lengte van de grens tussen het Nederlandse en het Franse deel van het eiland bedraagt 10 km. Er is vrij verkeer tussen beide delen. Naast de landgrens is er een zeegrens, die is vastgesteld bij verdrag van 6 april 2016, in werking getreden op 1 april 2017. Bij de overgang van landgrens naar zeegrens ligt aan de oostzijde de baai Oyster Pond, waarover beide landen het nog niet eens konden worden tot in mei 2023 een verdrag werd getekend dat de precieze grens vastlegde.
Het Franse deel viel van 1946 tot 2007 onder het departement Guadeloupe, maar koos op 7 december 2003 bij referendum voor zelfbestuur en werd in 2007 een overzeese gemeenschap (collectivité d'outre-mer).
Het Nederlandse deel is sinds 10 oktober 2010 een apart land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Voorheen was het onderdeel van de Nederlandse Antillen.
Collectivité de Saint-Martin: Oppervlakte: 53,2 km² Hoofdstad: Marigot Bevolking: 35 925 (2007) Prefect: Serge Gouteyron Outremers 360, Serge Gouteyron, nouveau préfet de Saint-Martin et de Saint-Barthélémy, 25 december 2020 ISO-landcode: MF
Land Sint Maarten: Oppervlakte: 34 km² Hoofdstad: Philipsburg Bevolking: 38 959 (01-01-2007) Gouverneur: Ajamu G. Baly ISO-landcode: SX
VlagWapen Naam Hoofdstad Oppervlakte Taal Munteenheid Status 40px|rand Saint-Martin Marigot 54 km² Frans Euro Frans overzees gebied 40px|rand 40px|rand Sint Maarten Philipsburg 34 km² Nederlands en Engels Antilliaanse gulden Autonoom gebied
Geschiedenis Precolumbiaanse tijd Sinds 4000 v. Chr is het eiland bewoond. Er zijn twee opgravingen geweest bij Hope Estate (Hofman en Hoogland 1999Rapport Hoogland & Hofman; Leiden U., Bonnissent 2010) die restanten van de Cedros-Saladoïde cultuur hebben aangetoond.The Saladoid; Benoît Bérard;hoofdstuk 13 in: W. Keegan, C. Hofman & R. Rodriguez Ramos. The Oxford Hand-book of Caribbean Archaeology, Oxford University Press, pp.184-197, 2013. Deze groep is hier rond 550 v.Chr. uit Zuid-Amerika aangekomen en heeft er tot rond 450 na Chr. gewoond. Ze lieten resten van een dorp, stukken aardewerk en petrogliefen na.St. Martin Island
Sinds ca. 800 werd het eiland door de Arowakken-indianen bewoond. In de 14e eeuw kwamen de Carib-indianen, die veel oorlogszuchtiger waren. Zij noemden het eiland Soualiga (Zouteiland).
Europese kolonisatie Het eiland zou op 11 november (feestdag van Sint-Maarten) 1493 door Columbus ontdekt zijn. De Spanjaarden lieten het eiland aanvankelijk met rust. Rond 1630 vestigden zich er Fransen en Nederlanders, vooral vanwege het aanwezige zout, maar zij werden door de Spanjaarden verdreven. Pas in 1644 gaven de Spanjaarden hun rechten op.
Op 23 maart 1648 tekenden het koninkrijk Frankrijk en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden een overeenkomst (Verdrag van Concordia), waarbij het eiland gedeeld werd. Pas in 1817 werd deze overeenkomst definitief; het eiland was toen al ongeveer 16 keer van eigenaar verwisseld.
thumb|Standbeeld van One-Tete Lohkay In de nadagen van de slavernij op Sint Maarten was One-Tété Lohkay een bekende vrijheidsstrijder. Na 1848 bestond de slavernij in het Caribisch gebied alleen nog op de Nederlandse en Deense eilanden. Veel slaven vluchtten dan ook naar het Franse gedeelte van het eiland waar zij vrij waren. Als gevolg daarvan werd op 6 juni 1848 door het Nederlandse gezag per proclamatie verklaard dat de slaven op de Nederlandse plantages als vrije personen zouden worden behandeld.Joh. Hartog. - De Bovenwindse eilanden Sint Maarten - Saba - Sint Eustatius. - De Wit N.V. Aruba, 1969, pp. 296-297 Op Sint Maarten waren de slaven de facto dus al in 1848 vrij, ver voor de officiële afschaffing van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden van 1863.
Grensperikelen Een essentieel onderdeel van het Verdrag van Concordia uit 1648 was dat de eilandbewoners aan beide kanten mochten vissen en jagen, en van de ene kant naar de andere kant mochten verhuizen. Wikisource, Treaty of Concordia, 1648 In 1839 werd bepaald dat zoutwinning aan beide kanten was toegestaan, maar dat Nederland en Frankrijk recht hadden om accijns te heffen. Wikisource, Convention franco-hollandaise du 28 novembre 1839, Article 2e In praktijk was er nauwelijks sprake van een grens.
Op 29 maart 2020 tijdens de coronacrisis werd door beide eilandregeringen besloten de grens voor de eerste keer in de geschiedenis te sluiten en een gezamenlijke grenscontrole in te stellen. Overheid van Sint Maarten, Prime Minister & Chair of the EOC Silveria Jacobs Updates on COVID-19 Developments MARCH 29, 2020, 29 maart 2020.
Op 26 mei 2023 werd er door premier Silveria Jacobs van Sint Maarten en de Franse minister van binnenlandse zaken Gérald Darmanin een verdrag getekend waarin de precieze grens tussen het Nederlandse en het Franse deel van het eiland is vastgelegd. Het grensverdrag geeft volgens de landen duidelijkheid en stimuleert de verdere ontwikkeling van het eiland.
Orkanen Sint Maarten ligt in een gebied dat kwetsbaar is voor orkanen. Zo werd Sint Maarten in 1995 zwaar getroffen door orkaan Luis, die grote schade aan het eiland berokkende.
Op 6 september 2017 werd het eiland getroffen door orkaan Irma. Deze was van de zwaarste categorie (5) en richtte opnieuw zware schade aan op het eiland, waarbij er meerdere doden en gewonden vielen. Er zijn bij elkaar vier doden gevallen door orkaan Irma.Sint Maarten zwaar getroffen: zeker acht doden op Franse eilanden, NOS Nieuws, 7 september 2017Legaal of illegaal, noodhulp is voor iedereen op Sint Maarten Trouw, 9 september, pagina 5De orkaan die alles overtrof, www.nrc.nl; 9 september 2017
Economie Sint Maarten is een belangrijke toeristenbestemming. Er meren dagelijks meerdere cruiseschepen aan die tezamen meer dan 1,4 miljoen cruisepassagiers per jaar brengen, met een record van meer dan 2 miljoen in 2015. Voorheen legden cruiseschepen aan in zowel Philipsburg als Marigot; vandaag de dag is dat in verband met de diepgang van de steeds grotere schepen vooral Philipsburg.
Op het Nederlandse deel van het eiland bevindt zich de Princess Juliana International Airport, waarop vliegtuigen van het type Boeing 747 pal achter het strand konden landen. Ook op het Franse deel ligt een vliegveldje: Luchthaven L'Espérance. Amerikanen vormen het leeuwendeel van de toeristen dat arriveert per cruiseschip en per vliegtuig.
De Nederlandse kant van het eiland had in 2024 3600 hotelkamers tegenover 1100 aan de Franse kant. Aan de Franse kant is verhuur van villas en appartementen meer in zwang (iets meer dan 2800) tegenover 2239 aan de Nederlandse kant.
Kunst, cultuur, sport, evenementen Sint Maarten is historisch en cultureel een smeltkroes van Europese en Caribische invloeden, hetgeen onder andere in de kunst en architectuur van het eiland tot uitdrukking komt. Het is vrijwel onmogelijk om de kunst van Sint Maarten los te zien van de rest van het Caribisch gebied. Die inter-eilandelijke invloed zie je ook terug in de literatuur.'De literatuur van Sint Maarten' door Michiel van Kempen op literatuurgeschiedenis.org
De Universiteit van Sint Maarten biedt door het jaar heen maar ook in de zomer diverse cursussen aan jongeren vanuit de hele Antillen. Favoriete sporten op het eiland zijn honkbal, softbal, boksen, atletiek, voetbal en basketbal. Daarnaast zijn de hanengevechten een bekend fenomeen. Deze oude sport wordt beoefend op onder andere het Franse deel van het eiland, La Savanna, Rambeaud en Grand Case. Hierbij wordt ook gegokt. In april is het jaarlijkse carnaval, dat in Afrikaans-Caribische stijl wordt gevierd. Dit carnaval wordt zelfs uitbundiger gevierd dan kerstmis. De voorbereidingen van de kostuums worden reeds in november gestart. Het eiland kent voorts veel toeristische trekpleisters, resorts, discotheken, restaurants en zwemgelegenheden, maar ook diverse musea, kerken, en concertlocaties.
Sint Maarten kent een aantal zeer actieve literaire auteurs (Wycliffe S. Smith, Lasana Sekou en anderen), die ook gezorgd hebben voor enkele bloemlezingen uit het literaire werk van Sint Maartenaars.Een beknopt overzicht in , 'Anansi - Hoe de olifant zich vermomt in de porseleinkast', in Zwarte pracht; Cultuur uit de voormalige Nederlandse koloniën. Amsterdam: Uitgeverij Van Oorschot, 2025, p. 345-3349, .
Geografie Ten noorden van het eiland ligt de Anguilla Channel, die het eiland scheidt van Anguilla, en ten zuidoosten de Saint-Barthélemy Channel, die het scheidt van Saint-Barthélemy.
Sint Maarten is onderdeel van de Anguillabank, een vulkaanboog waarvan Saint-Barthélemy, Sint Maarten, en Anguilla de zichtbare hoofdeilanden vormen. De vulkanen waren 39 tot 43 miljoen jaar geleden actief, en het eiland is het resultaat van vulkaanuitbarstingen. Het eiland bestaat voornamelijk uit kalksteen, klastisch gesteente en zand. De bank vormde oorspronkelijk één eiland, maar een gedeelte is onder water komen te staan, en drie hoofdeilanden met vele kleine eilandjes en rotspunten zijn overgebleven. Robert A. Christman, Geo Science World, GEOLOGY OF ST. BARTHOLOMEW, ST. MARTIN, AND ANGUILLA, LESSER ANTILLES, januari 1953, GSA Bulletin #64 (1) St Barths Essentiel, EXPLORING THE GEOLOGY OF THE ISLAND, 6 november 2013
Fauna miniatuur|De Caribische troepiaal komt algemeen voor op Sint Maarten (m links, v rechts). Op het eiland treft men verschillende soorten hagedissen aan, zoals anolissen en gekko's, onder andere Anolis gingivinus komt voor Sint Maarten. Tijdens orkaan Luis in 1995 spoelden enkele groene leguanen (Iguana iguana) aan op het eiland, de inheemse antillenleguaan was binnen twintig jaar uitgestorven of vermengd met de groene leguaan. Verder leven er verwilderde geiten, bosratten, landheremietkreeften en meer dan 160 verschillende vogelsoorten, waaronder Caribische troepiaal, geelborstzangers, kolibries en pelikanen. Deze laatste is de nationale vogel van Sint Maarten; het wapen van Sint Maarten toont een bruine pelikaan.
Op het eiland zijn acht soorten vleermuizen gevonden: De vleermuizen van Sint Maarten de jamaicavruchtenvampier (Artibeus jamaicensis), Ardops nichollsi, Monophyllus plethodon, Brachyphylla cavernarum, Molossus molossus, de guanovleermuis (Tadarida brasiliensis), de Mexicaanse trechteroorvleermuis (Natalus stramineus) en de grote hazenlipvleermuis (Noctilio leporinus). Ook het uitgestorven knaagdier Amblyrhiza kwam op Sint Maarten voor.