thumb|Joden in Maswar, 1947. thumb|Een Joods gezin in Jemen leest uit de psalmen na de maaltijd, 1947. De geschiedenis van de Joden in Jemen beslaat ruim 2000 jaar. In 1948 leefden er zo'n 70.000 Joden in het huidige Jemen, in de 21e eeuw is het aantal gedaald tot enige tientallen.NRC.nl d.d. 20 februari 2013: In Jemen sterft de joodse gemeenschap langzaam uit Joden afkomstig uit Jemen, worden onder de zogenaamde Mizrachi-Joden gerekend.
Vroege geschiedenis Hoe oud de Joodse gemeenschap in Jemen is niet exact bekend. Inscripties op begraafplaatsen verwijzen naar de Seleucidische periode, 311–250 voor Christus.
In de 4e eeuw na Christus bekeerde koning Abu Karib As'ad zich tot het jodendom, gevolgd door zijn leger, waardoor Himyar een Joodse monarchie werd. Deze situatie duurder tot het jaar 520, toen de Aksumitische koning Kaleb het Joodse koninkrijk versloeg en beëindigde.
Middeleeuwen Met de opkomst van de islam in 628 werden Joden geclassificeerd als 'Ahl al-Kitab' (Mensen van het Boek), wat hen een beschermde status gaf in ruil voor de jizya-belasting.
Echter, vervolgingen namen toe onder de sjiitische Zaydi-clan, die in de 10e eeuw de macht greep van de tolerantere soennieten. Joden werden als onrein beschouwd, mochten geen voedsel van moslims aanraken, moesten aan de linkerkant lopen, lagere huizen bouwen, zijwaarts op dieren rijden en moslimwijken op blote voeten betreden.https://aish.com/history-of-the-jews-of-yemen/ Maimonides schreef zijn beroemde 'Brief aan Jemen' (אגרת תימן) om de gemeenschap te bemoedigen.
In 1173 werd Jemen veroverd door de Ajjoebiden. Toen zij in 1229 weer vertrokken, kwamen de Rasoeliden aan de macht, die tot het eind van de 15e eeuw zouden heersen in Jemen.
Ballingschap Een van de donkerste hoofdstukken in de geschiedenis van de Joden in Jemen was de Mawza-exodus in 1679-1680 onder imam Al-Mahdi Ahmad. Joden werden massaal verbannen naar de Mawza-woestijn, waar twee derde stierven aan honger en ziekte; eigendommen werden in beslag genomen en synagogen verwoest of omgebouwd. Na een jaar mochten de Joden terugkeren.
In 1516 werd Jemen een onderdeel van het Egyptische sultanaat der Mammelukken, maar een jaar later moesten de Mammelukken zich alweer overgeven aan de Ottomaanse Turken en werd Jemen een onderdeel van het Ottomaanse Rijk. De Ottomanen werden op hun beurt echter weer uitgedaagd door de lokale zaiditische imam al-Mansur al-Qasim, waardoor van 1630 tot aan de 19e eeuw alleen de kustgebieden in handen bleven van de Ottomanen, terwijl het binnenland bestuurd werd door de zaiditische imams. In 1761 verwoestte imam Al-Mahdi Abbas twaalf synagogen in Sana'a. Het Zaiditisch Imamaat viel in de 19e eeuw door interne verdeeldheid uiteen, waardoor de Ottomanen in de jaren 1830 het hele noorden van Jemen in handen konden krijgen.
In 1858 wordt de Grote Synagoge van Aden gebouwd.
20e eeuw In 1922 introduceerde imam Yahya het 'Weesdecreet', dat Joodse weeskinderen onder de 12 dwong zich te bekeren tot de islam en hen scheidde van hun families. Gemeenschappen probeerden dit te omzeilen door vroege huwelijken of verstoppen van kinderen.
Anti-Joodse rellen in Aden in 1947 doodden 82 Joden en verwoestten honderden huizen. Dit leidde tot Operatie Magic Carpet (1949-1950), waarbij bijna 50.000 Joden naar Israël werden geëvacueerd.
21e eeuw In 2016 werden 17 Jemenitische Joden in een geheime operatie naar Israël gebracht NOS.nl d.d. 21 maart 2016: 17 Jemenitische Joden in geheime operatie naar Israël gebracht Het aantal Joden in het land is dan gedaald tot circa 50.
In 2026 had Israël naar schatting rond de 400.000 inwoners met Jemenitische afkomst (inclusief nakomelingen van meerdere generaties). Dit komt neer op ongeveer 4% van de bevolking van Israël.
Afbeeldingen
Israëlische Joden van Jemenitische komaf thumb|rechts|200px|Gila Gamliel, voormalig minister van minister van Milieu en later minister van Sociale Gelijkheid. Achinoam Nini (1969), zangeres die zich inzet voor vrede in het Midden-Oosten. Gali Atari (1953), winnares van het het Eurovisiesongfestival 1979. Shoshana Damari (1923-2006), zangeres en actrice. Ofra Haza (1957-2000), zangeres Dana International (1972), zangeres, winnares van het het Eurovisiesongfestival 1998 Harel Skaat, zanger Shahar Zubari, windsurfer Bo'az Ma'uda, zanger Gila Gamliel, politica
Zie ook Joodse vluchtelingen uit de Arabische wereld Geschiedenis van de Joden in Marokko Geschiedenis van de Joden in Saoedi-Arabië Geschiedenis van Jemen
Categorie:Geschiedenis van Jemen Jemen Jemen