Baltenkreuz (Nederlands: Baltische Kruis) werd in juni 1919 ingesteld door het Baltischer Nationalausschuss (vrije vertaling: Baltisch Nationaal Comité), de politieke vertegenwoordiging van de Duits-Baltische bevolking van Zuid-Lijfland en Koerland (ongeveer gelijk aan delen van het huidige Letland).Angolia 1976, p.17.
Het Baltische Kruis was een militaire onderscheiding van de Weimarrepubliek, die bestond van 1918 tot 1933. Na de machtsovername door de nazi's werd het Baltische Kruis officieel erkend.Wikimedia Commons: Reichsgesetzblatt vom 16. November 1935, Nr 127, Ergänzungsgesetz zum Gesetz über Titel, Orden und Ehrenzeichen. p.1341. Geraadpleegd op 25 februari 2026.
Geschiedenis De onderscheiding, die aanvankelijk de status van een gedenkteken had, werd ingesteld om leden van de Baltische militie – de Baltische Landeswehr en vrijwilligers van Duitse afkomst – te belonen die in 1918-1919 ten minste drie maanden hadden deelgenomen aan gevechten tegen het Rode Leger in de Baltische staten.
Het versiersel Het Baltische Kruis heeft de vorm van een gelijkzijdig, recht kruis (een zogenoemd Grieks kruis), vergelijkbaar met het kruis op het wapen van de grootmeester van de Duitse Orde. De onderscheiding werd vervaardigd van zilver of brons met een zwartgemaakte (geoxideerde of met zwarte lak bedekte) of verzilverde voet en een verguld schild.
Het Baltische Kruis werd ingesteld in één klasse. Er waren twee manieren om het te dragen: aan een lint of als Steckkreuz. In de beginperiode van de toekenning van het Baltische Kruis, toen het Steckkreuz nog niet algemeen werd gebruikt, droegen ontvangers het onderscheidingslint in een knoopsgat of op een speld in het veld. Hierdoor ontstond het idee dat er twee klassen van het Baltische Kruis bestonden, maar dit is niet correct.
Bij ceremoniële gelegenheden werd het kruis aan een lint in een knoopsgat of op een ceremoniële speld gedragen. Het officieel goedgekeurde lint voor het dragen van de “hanger”-versie van het Baltische Kruis had de kleuren van de Baltische militie: 25 mm breed (Angolia vermeldt 27 mm), met een brede blauwe streep van 9 mm in het midden, geflankeerd door twee smalle strepen van elk 2 mm, alles van witte zijde.
Het Baltische Nationale Comité in Mitau/Koerland (hedendaags: Jelgava/Letland) gaf genummerde certificaten van recht op toekenning uit aan de gedecoreerden van het kruis. De toekenning van het Baltische Kruis ging gepaard met een bijbehorende vermelding in het Soldbuch (soldijboek).
Kwalificatie voor toekenning Het Baltische Kruis werd toegekend aan alle officieren, onderofficieren en manschappen van vrijkorps- en vrijwilligerseenheden die in 1918-1919 ten minste drie maanden tegen de bolsjewistische legers in het Baltische gebied hadden gevochten.
Draagwijze Het insigne werd als Steckabzeichen op de linkerborstzak gedragen, net onder het IJzeren Kruis 1914, 1e Klasse, of een daaraan gelijkwaardige militaire onderscheiding. Het kon ook worden gedragen als onderdeel van de grootmodelopmaak (Große Bandschnalle).Angolia 1976, p.18.
Na de Tweede Wereldoorlog Na de capitulatie van Duitsland verboden de geallieerde mogendheden het dragen van Duitse onderscheidingen, waaronder ook die van vóór 1918. In de DDR bleef dit verbod onverkort van kracht.
Op 26 juli 1957 vaardigde de Bondsrepubliek Duitsland een wet uit die het dragen van onderscheidingen met hakenkruizen of SS-runen verbood. Het dragen, verzamelen, tentoonstellen en afbeelden van dergelijke insignes werd sindsdien wettelijk gereguleerd. Een aantal onderscheidingen werd daarna in een “gedenazificeerde” uitvoering opnieuw toegestaan, waarbij het hakenkruis en soms ook de adelaar werden verwijderd.Ordensjournal. Het dragen van het Baltische Kruis bleef toegestaan.Bundesgesetzblatt: BGBl. I, Nr. 37 v. 05.08.1957. p.844-847. Geraadpleegd op 25 februari 2026.
Triviaal De Duitse marineofficier en vrijkorpslid Hermann Souchon (2 januari 1895 - 24 januari 1982), die Rosa Luxemburg neerschoot, werd eveneens onderscheiden met het Baltische Kruis.
Externe links Ehrenzeichen-Orden.de: Baltische Kruis met veiligheidssluiting Ehrenzeichen-Orden.de: Baltische Kruis met schroefring Ehrenzeichen-Orden.de: Baltische Kruis aan ordelint
Zie ook Ridderorden en onderscheidingen in nazi-Duitsland
Categorie:Onderscheiding in Duitsland