De Rhedense schaapskudde is een van de oudste nog bestaande schaapskuddes in Nederland. De kudde bestaat uit ongeveer 170 Veluwse heideschapen en begraast dagelijks de heidevelden van Nationaal Park Veluwezoom en speelt een sleutelrol in zowel het behoud van het heidelandschap als het voortbestaan van een bijna uitgestorven schapenras.
Geschiedenis De stichting werd opgericht in 1963 door jonkvrouwe Wurfbain, eigenares van landgoed Heuven die tevens eerste voorzitter werd. De statutaire doelstelling van de stichting was het vormen en in stand houden van een kudde Veluwse heideschapen, te begrazen onder leiding van een herder op heidevelden gelegen in de gemeenten Rheden en Rozendaal.
In vroeger tijden hadden deze heideschapen naast hun rol op de heide een belangrijke functie, namelijk het produceren van mest. Hiervoor werden ze, wanneer ze niet op de heide graasden, ondergebracht in een zogenaamde potstal. De bodem van zo’n stal was diep uitgegraven en de uitwerpselen van de schapen werden telkens bedekt met heideplaggen. Daardoor steeg de vloer van de stal geleidelijk. Zodra de laag mest hoog genoeg was opgebouwd, werd deze uit de stal gehaald en verkocht. De introductie van kunstmest maakte een einde aan deze praktijk en betekende bijna de ondergang van de schapenhouderij op de Veluwe.
Kudde De Rhedense schaapskudde heeft nog steeds een authentieke potstal in gebruik en is gevestigd in de Rhedense schaapskooi die dateert uit 1900 en sinds 1970 de status van rijksmonument heeft. De kudde is een erkend fokcentrum voor het Veluwse heideschaap.
De kudde begraast dagelijks het Herikhuizerveld en de Beekhuizense Heide, beide gelegen in Nationaal Park Veluwezoom. De begrazing heeft verschillende ecologische functies, waaronder het voorkomen van vergrassing en verbossing, hetgeen ook de biodiversiteit ten goede komt. De begrazing geschiedt in opdracht van Natuurmonumenten.
Financiële druk De stichting Rhedense Schaapskudde is grotendeels afhankelijk van giften en subsidies waarbij de subsidies van de overheid de laatste jaren fors zijn teruggeschroefd. De subsidies van de gemeente Rheden en de provincie Gelderland zijn enige jaren geleden weggevallen, en ook de voormalige instandhoudingssubsidieregeling voor kuddes die rondtrekken met herder en hond is vervallen. In 2016 werd berekend dat de herders in Nederland al vele jaren kampten met een structureel financieel tekort van €30.000 gemiddeld.
Inkomsten voor de Rhedense Schaapskudde komen nu vooral uit adopties van lammetjes, het programma 'Dagje met de herder mee', evenementen, en de verkoop van producten. Bekend zijn de evenementen 'Lammetjesdag' dat in 1995 voor het eerst werd georganiseerd bij de schaapskooi en het schaapscheerdersfeest dat sinds 1968 wordt gehouden en in 2022 werd omgedoopt tot het Bonte Schaap festival. Daarnaast ontvangt de schaapskudde sponsoring van lokale ondernemers, van grotere organisaties zoals het kledingmerk Plein Publique, het Dinamo Fonds en Natuurmonumenten.
Externe link Website over de schaapskudde
schaapskudde Categorie:Heideschaap Categorie:Veluwe