De Knijtijzerblokken zijn acht laag- en hoogbouwflats in Amsterdam Nieuw-West. De doorgaande weg langs de flats is de Jan Evertsenstraat, het lokale verkeer naar bijvoorbeeld parkeerplaatsen gaat over de Jan Voermanstraat en Derkinderenstraat.
De flats zijn als sociale woningbouw gebouwd in opdracht van woningbouwvereniging Rochdale in een dan nieuw deel van Amsterdam. Ze werden in een grotendeels leeg terrein gebouwd, pas later volgde de aanleg van de Rijksweg 10 (Ringweg West) en het Rembrandtpark. Rochdale schakelde architect Herman Knijtijzer in voor het ontwerp; later werden de flats naar hem vernoemd, Knijtijzerblokken dan wel kortweg dé Knijtijzers. Het stratenpatroon was uitgedacht door Cor van Eesteren met zijn Algemeen Uitbreidingsplan (UPA); de ruimte tussen de flats was een idee van Ko Mulder. De flats moesten bijdragen aan het gedeeltelijk oplossen van de woningnood.
Gebouwen De gebouwen zijn twee aan twee geplaatst. De laagbouw portiekflats aan de Jan Voermanstraat en Derkinderenstraat staan dwars op de hoogbouwflats aan de Jan Evertsenstraat. Ze zijn verbonden door gebouwtjes van slechts één bouwlaag, die veel weg hebben van een scharnierpunt. De hoogbouw is bijzonder, want het is een combinatie van portiekflat (de eerste vier verdiepingen) en een galerijflat (bovenste verdiepingen), waarbij de galerijflats ook bereikbaar zijn met lift. De koppels vormen een haak, in de holte van de haak is een groenvoorziening met (soms) een speelplaats. In deze opzet konden ouders vanaf hun balkon hun spelende kroost in de gaten houden.
Het gebouwencomplex werd opgenomen in de Amsterdamse Top 100 Jonge Monumenten van Amsterdam.Ergoedregister Amsterdam (geraadpleegd 10 juni 2026)
Monument Het complex werd in 2012 gemeentelijk monument (200652) op architecthistorische, cultuurhistorische en stedenbouwkundige gronden, mede vanwege de opzet in tuinstadvorm (veel groen), zoals Van Eesteren (en Mulder) dat bedoeld had(den). De flats waren binnen die planning nog in gave staat. Nadat het complex tot monument was verklaard heeft Rochdale de flats gerenoveerd met het oog ze nog 20-jaar te behouden. Dat liep uit op een teleurstelling. Na de renovatie bleven de woningen geteisterd te worden door schimmelvorming, vocht en lekkage. Rochdale wilde dat wel verhelpen maar werd steeds geconfronteerd met nieuwe klachten. Een aantal bewoners vond de klachten na renovatie zo erg, dat ze geen bezwaar hadden tegen sloop en nieuwbouw, maar daar moeten alle bewoners in meegaan. Rochdale schatte in dat een permanente oplossing zo duur zou worden dat slopen en herbouwen sneller en goedkoper zou gaan dan opnieuw renoveren. Dit druist dan weer in tegen de status van gemeentelijk monument. In het jaar 2026 wordt gekeken of sloop en nieuwbouw mogelijk is, waarbij tevens gekeken wordt naar uitbreiding van het aantal woningen (kleiner bouwen; er is een aantal maisonettes is het gebouw) om het buurtje te stimuleren.
De Knijtijzerblokken zijn ter plekke een anachronisme geworden. Tussen de Jan Evertsenstraat en Postjesweg is het merendeel van de oorspronkelijke bebouwing al voorafgaand aan vorenstaande vervangen; ook die woningen voldeden niet meer aan de verlangens van bewoners.
Afbeeldingen
Categorie:Gemeentelijk monument in Amsterdam