Het bos-savannemozaïek van Guinee (Engels: Guinean forest–savanna mosaic) vormt een ecoregio in West-Afrika. De ecoregio is onderdeel van de WNF-bioom tropisch of subtropisch grasland, savanne of struweel. Het bos-savannemozaïek van Guinee strekt zich uit over verschillende landen, waaronder Guinee, Sierra Leone, Liberia, Ivoorkust, Ghana, Togo, Benin, Nigeria en Kameroen. Deze regio wordt gekenmerkt door een unieke mix van bosgebieden en savannes, waardoor een divers en dynamisch landschap ontstaat.
Het is een ecoregio van West-Afrika, een strook van met elkaar verweven bos, savanne en grasland die van oost naar west loopt en de tropische regenwouden bij de kust scheidt van de West-Soedanese savanne in het binnenland.
Locatie en beschrijving De bos-savannemozaïek van Guinee beslaat een gebied van 673.600 km² en strekt zich uit van het westen van Senegal tot het oosten van Nigeria, met delen van Gambia, Guinee-Bissau, Guinee, Sierra Leone, Ivoorkust, Ghana, Togo, Benin en Kameroen. De Kameroense hooglanden in het oosten van Nigeria en Kameroen scheiden het bos-savannemozaïek van Guinee van het noordelijk Congolees bos-savannemozaïek, dat ten oosten ligt. De Dahomey Gap is een regio in Togo en Benin waar het mozaïek van bos en savanne zich uitstrekt tot aan de kust en de bovenste Guinese bossen van Guinee, Sierra Leone, Liberia, Ivoorkust en Ghana scheidt van de lagere Guinese bossen van Nigeria en Kameroen.
Klimaat Het klimaat in deze regio varieert afhankelijk van de specifieke locatie, maar over het algemeen heerst er een tropisch klimaat met een duidelijk nat en droog seizoen. Het natte seizoen brengt zware regenval met zich mee, terwijl het droge seizoen wordt gekenmerkt door minder neerslag en drogere omstandigheden. Deze ecoregio ligt in de vochtige tropische savannezone, waar de gemiddelde jaarlijkse maximumtemperaturen variëren van 30 tot 33 °C en de minimumtemperaturen van 14 tot 21 °C. De jaarlijkse neerslag ligt doorgaans tussen 1.600 en 2.000 mm, hoewel er gebieden in de Dahomey Gap zijn waar jaarlijks 1.000 mm of minder valt.
Het bos-savannemozaïek van Guinee vormt een cruciale ecologische overgangszone tussen de dichte, groenblijvende regenwouden in het zuiden en de meer open, met bomen bezaaide savannes in het noorden. Deze overgang zorgt voor een unieke mix van plant- en diersoorten die zich hebben aangepast aan verschillende ecologische omstandigheden. Net als veel andere ecosystemen wereldwijd is het bos-savannemozaïek van Guinee gevoelig voor de gevolgen van klimaatverandering. Veranderde neerslagpatronen, hogere temperaturen en frequentere extreme weersomstandigheden hebben de gezondheid en samenstelling van dit bioom aangetast.
Biodiversiteit Het bos-savannemozaïek van Guinee staat bekend om zijn grote biologische diversiteit. Het herbergt een breed scala aan plant- en diersoorten, waaronder veel endemische soorten die nergens anders ter wereld voorkomen. Enkele iconische soorten die hier voorkomen zijn chimpansees, dwergnijlpaarden, bosolifanten en verschillende soorten primaten en vogels. Daarnaast komen er ook verschillende soorten primaten, reptielen, amfibieën en planten voor die zich in deze regio in isolatie hebben ontwikkeld.
Vegetatie Bos: De beboste gebieden in deze mozaïek bestaan voornamelijk uit tropische regenwouden, die worden gekenmerkt door veel regen, een hoge luchtvochtigheid en een diverse flora en fauna. Deze bossen herbergen een grote verscheidenheid aan plantensoorten, waaronder torenhoge hardhoutbomen, lianen, epifyten en een rijke ondergroei van struiken en kruiden. Savanne: Het savannegedeelte bestaat uit graslanden met hier en daar verspreide bomen, die zijn aangepast aan periodieke branden. Het savanne-ecosysteem herbergt een andere reeks plantensoorten, waaronder verschillende grassen, struiken en acaciabomen.
Flora Dit biotoop wordt gekenmerkt door een mix van bosrijke gebieden en open savannes. Het wordt vaak een mozaïek genoemd omdat het bestaat uit een lappendeken van verschillende vegetatietypes. In de bosrijke gebieden vind je een mix van groenblijvende loofbomen, terwijl de savannegebieden worden gekenmerkt door graslanden en verspreid staande bomen. Wat de plantengroei betreft, bevat het een mix van boomsoorten zoals mahonie, iroko en verschillende soorten acacia, naast grassen en struiken die veel voorkomen in savannes. De regio bestaat voornamelijk uit grasland met bomen langs beken en op hellingen, waarbij de voortdurende branden de groei van bomen in open land tegenhouden. Lophira lanceolata is een van de boomsoorten die beter bestand is tegen brand dan veel andere soorten.
Fauna De mix van bos en grasland biedt een habitat voor een scala aan soorten, van grote zoogdieren zoals Afrikaanse luipaard, blauwrugduiker, bosolifant en nijlpaard tot schildpadden en meer lokale soorten zoals huzaaraap en wormhagedissen. De wetlands in de regio zijn rijk aan vogels, waaronder de emeraldspreeuw en de zwarte kroonkraanvogel. Zoogdieren: Het bos-savannemozaïek van Guinee herbergt een grote verscheidenheid aan zoogdiersoorten, zoals Afrikaanse luipaard, blauwrugduiker, bongo, bosbok, bosolifant, westelijke chimpansee, groene baviaan, kleine witneusmeerkat, leeuw, Maxwells duiker, monameerkat, Mus mattheyi, pardelroller, reuzenboszwijn, sitatoenga, Steatomys jacksoni, vlekhalsotter, West-Afrikaanse lamantijn, westelijke laaglandgorilla en witbaardfranjeaap. Vogels: De avifauna van deze regio is zeer divers, met honderden geregistreerde soorten. Dit omvat een mix van bosvogels zoals toerako's, neushoornvogels en verschillende soorten papegaaien, evenals aan de savanne aangepaste soorten zoals roofvogels, trappen en verschillende soorten wevervogels. Reptielen en amfibieën: Het mozaïek is ook de thuisbasis van een verscheidenheid aan reptielen en amfibieën, waaronder talrijke slangensoorten, kameleons, breedvoorhoofdkrokodillen en een scala aan kikkers en padden. Onder de endemische reptielensoorten van de regio zijn de Cynisca feae en Myriopholis algeriensis. Ongewervelden: De biodiversiteit van ongewervelden, waaronder insecten en spinachtigen, is extreem hoog, met talloze soorten die bijdragen aan het algehele ecologische evenwicht.
Bedreigingen Net als veel andere tropische ecosystemen wordt dit mozaïek bedreigd door verschillende menselijke activiteiten. Ontbossing als gevolg van houtkap, uitbreiding van de landbouw en mijnbouw vormen een grote uitdaging voor het behoud ervan. Bovendien kunnen de ontwikkeling van infrastructuur en de aanleg van wegen habitats versnipperen, waardoor het voor wilde dieren moeilijk wordt om zich tussen verschillende gebieden te verplaatsen. De grootste bedreigingen zijn: Ontbossing en verlies van leefgebied Jacht en wildstroperij Klimaatverandering
Bescherming Het bos-savannemozaïek van Guinee is een biologisch diverse en ecologisch belangrijke regio in West-Afrika. De unieke mix van bos- en savannehabitats, samen met de endemische soorten, maken het tot een gebied van mondiaal belang voor natuurbeschermingsinspanningen. Uit een beoordeling uit 2017 bleek dat 107.116 km², of 16%, van de ecoregio in beschermde gebieden ligt. Tot de beschermde gebieden behoren onder andere:
Categorie:Ecoregio van Afrika Categorie:Tropisch of subtropisch grasland, savanne of struweel