Bornebos is een natuurgebied op de grens van de Belgisch-Limburgse gemeenten Genk en Zutendaal. Het sluit aan bij het natuur- en recreatiegebied Kattevennen in het westen en het natuurgebied Grote Heide in het oosten. In het noorden ligt golfterrein Spiegelven, in het zuiden het dorp Wiemesmeer.
Fauna en flora Het gebied bestaat voornamelijk uit naaldbos, afgewisseld met kleinere oppervlakten droge heide en heischraal grasland. Door deze afwisseling herbergt Bornebos een grote verscheidenheid aan planten- en diersoorten. De bossen vormen een belangrijk leefgebied voor verschillende soorten vleermuizen en talrijke bosvogels. Tot de karakteristieke broedvogels behoren de kuifmees, de gekraagde roodstaart, de boomklever, de zwarte specht en de houtsnip. De open heideterreinen bieden leefgebied aan onder meer het icarusblauwtje, de kleine vuurvlinder, de nachtzwaluw en de gladde slang.
In het oostelijke deel van het gebied ligt de vallei van de Wiemesmeerbeek, waar graslanden voorkomen die door natuurbeheer geleidelijk worden ontwikkeld tot bloemrijk grasland.
Natuurbeheer Het natuurbeheer is gericht op de geleidelijke omvorming van monotone naaldhoutaanplanten naar meer natuurlijke eiken-berkenbossen met een gevarieerde leeftijdsopbouw. Daarbij worden open plekken gecreëerd, bosranden ontwikkeld en oude bomen en dood hout behouden als leefgebied voor tal van insecten, schimmels, vogels en kleine zoogdieren.
Onder de hoogspanningslijn die het gebied van noord naar zuid doorsnijdt, wordt de ontwikkeling van droge heide en heischraal grasland gestimuleerd. Deze open zone vormt een ecologische verbinding tussen verschillende leefgebieden en verhoogt de biodiversiteit.
In de graslanden langs de Wiemesmeerbeek wordt verschralingsbeheer toegepast om de bodem voedselarmer te maken. Hierdoor kunnen kruiden en bloeiende planten zich opnieuw vestigen, wat de ontwikkeling van soortenrijke graslanden en de bijbehorende insectenfauna bevordert. De open graslanden fungeren tevens als foerageergebied voor vleermuizen.
In 2025 werden ongeveer 800 bomen in het Bornebos gekapt ter verspreiding van de jeneverbes.Limburgs Landschap kapt 1.300 bomen in Zutendaal en Genk voor herstel zeldzame natuur, VRT NWS, 14 oktober 2025.
Galerij
Externe link Bornebos, Limburgs Landschap vzw
Categorie:Bos in Limburg (België) Categorie:Zutendaal Categorie:Genk Categorie:Natuurgebied in Limburg (België)