thumb|Pui in 2026 thumb|Vuile Weespad in periode tussen 1880-1940 Tweede Laurierdwarsstraat 42 te Amsterdam is een gebouw aan de Tweede Laurierdwarsstraat in Amsterdam-Centrum.
Achtergrond De Tweede Laurierdwarsstraat komt uit het begin van 17e eeuw wanneer Amsterdam de wijk de Jordaan inricht. Langs de straat wordt perceel-voor-perceel gebouwd, hetgeen twee afwisselende gevelwanden oplevert met gebouwen met allerlei afwisselende gevelelementen. Er werd sinds de aanleg gebouwd, gesloopt, vertimmerd en opnieuw gebouwd.
Tweede Laurierdwarsstraat 42 De Dienst Monumenten en Archeologie constateerde voor de omschrijving van dit gebouw, dat het stamt uit het eerste kwart van de 17e eeuw, dus toen de wijk werd volgebouwd. Eind negentiende eeuw zou het gebouw, toen winkel/woonhuis behoorlijk verbouwd zijn, net als in de jaren nul van de 20e eeuw. De eerste gedocumenteerde verbouwing is die uit 1903, toen werd de eenvoudige daklijst vervangen door een verlaagde daklijst en kreeg de zolder een dakkapel. Tevens werd de winkelpui opnieuw ingedeeld. Wat voorts opvalt aan die verbouwing is dat de boven de raampartij van de derde verdieping pleisterwerk is aangebracht in de stijl van die lijst. Het pand bestond toen uit een verhoogde begane grond waarin een bedrijfsruimte. Naast twee grote ramen zijn twee toegangsdeuren met bovenlichten. Daarop zijn er drie verdiepingen onder een daklijst, waarop nog een punt- dan wel tentdakje. Dat laatste verdween bij de bebouwing.Stadsarchief Amsterdam: Beeldbank: Bouwtekening verbouwing 1903 Monumentenzorg kwam hier in mei 1943 langs en trof in het gebouw een autosloperij aan, bijzonder in deze nauwe straat; later werd het een winkel in auto-onderdelen.Stadsarchief Amsterdam: beeldbank, Foto 1943 Op die foto is ook de zien dat de draagmuur bestaat uit geglazuurde baksteen in twee kleuren. Alhoewel er geen documentatie over gevonden is, heeft het gebouw ook na die tijd een ander aanzicht gekregen. De delen met geglazuurde bakstenen heeft plaatsgemaakt worden witte blokmotieven. Ondanks de verbouwing werden bij onderzoek nog allerlei bouwelementen teruggevonden uit de 17e eeuw.
Omgeving Het gebouw is gemeentelijk monument mede door de omgeving waarin het werd gebouwd. Daar waar elders in de Jordaan nog open ruimte werd vrijgehouden, werden de terreinen tussen de Laurierstraat en Rozenstraat grotendeels volgebouwd met inpandige gebouwen aan het Vuile Weespad, dat haar ingang naast nummer 42 had en heeft. Die inpandige gebouwen hadden een slechte naam en dienden vooral tot onderdak van de allerarmsten; woningen stonden aan een doodlopende steeg. In de tijden dat de volkshuisvesting (mede daardoor) verbeterde werden hele gangen en sloppen gesloopt en soms ook dichtgebouwd. Het Vuile Weespad is echter nog steeds in het straatbeeld terug te vinden; de gebouwen niet meer. Het pad en haar voormalige bebouwing zorgt nog steeds voor een opening in de gevalwand en omissies in de huisnummering (huisnummers 14 tot en met 40 bestaan niet meer). Langs dat Vuile Weespad is nog wel de 17e eeuwse zijgevel van Tweede Laurierstraat 42 te zien. De veranderde stedenbouwkundige visies zorgden er mede wel voor dat het gebouw monument werd.
Aan de overzijde van genoemd pad kwam in 1981 nieuwbouw ter vervanging van gesloopte, gedeeltelijk gesloopt en dichtgetimmerde gebouwen. Het was zogenaamde invularchitectuur, postzegelarchitectuur, waarbij ontworpen moest worden binnen beperkte richtlijnen voor wat betreft oppervlak en hoogte. Ontwerper van de nieuwbouw was Erik Lopes Cardozo, die een hele reeks van dit soort gebouwen ontwierp.
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Gemeentelijk monument in Amsterdam