De kus (Frans: ) is een schilderij uit 1868 van Carolus-Duran, waarin de kunstenaar zichzelf en zijn echtgenote Pauline Croizette afbeeldt tijdens een intieme omhelzing. Sinds 1984 maakt het deel uit van de collectie van het Museum voor Schone Kunsten in Rijsel.
Voorstelling Het kunstwerk laat een intiem moment tussen twee pasgehuwden zien binnen een vierkant formaat. Op de voorgrond ligt de jonge echtgenote van de schilder. Ze draagt een witte jurk die krachtig afsteekt tegen de donkere achtergrond. Carolus-Duran zelf komt uit de schaduw tevoorschijn en buigt over haar heen om haar op de lippen te kussen. Met zijn rechterhand houdt hij haar hoofd voorzichtig vast, terwijl de jonge vrouw haar rechterarm om zijn nek slaat. Met haar linkerhand bedekt zij de hand die de kunstenaar vlak onder haar borst heeft geplaatst. Rechtsonder ligt een boeket bloemen.
Carolus-Duran maakt gebruik van een sterk clair-obscur, waarbij de figuur van de vrouw als een helder verlicht centrum fungeert binnen de donkere omgevingsruimte. Het helderrode sjaaltje en de rode roos in het haar van Pauline zijn opvallende kleurelementen en verwijzen naar de hartstocht die de twee geliefden verbindt.
Het schilderij laat de invloed zien van het realisme van Gustave Courbet, met wie Carolus-Duran in de jaren 1860 bevriend raakte. Waar veel negentiende-eeuwse voorstellingen van een kussend koppel leunden op literaire thema's zoals Romeo en Julia, kiest de schilder hier voor een profaan en eigentijds portret.
Herkomst Carolus-Duran ontmoette de pastelliste Pauline Croizette in 1867 in het Louvre. In 1868 schilderde hij De kus in Parijs als een eerbetoon aan hun huwelijk dat op 30 januari van dat jaar gesloten werd. Pauline zou als echtgenote en muse een centrale rol blijven spelen in de artistieke ontwikkeling van haar man. Zo portretteerde Carolus-Duran haar opnieuw op De dame met de handschoen uit 1869, dat zijn naam als portrettist van de beau monde vestigde.
Het doek werd niet ingezonden voor de Parijse salon van 1868, waardoor het geruime tijd niet voor het publiek te zien was. Het verwierf toch ruime bekendheid, omdat er lithografieën en gravures van werden gemaakt. Het schilderij bleef lang in particulier bezit. In 1984 schonk Thérèse Buyse het doek aan het Museum voor Schone Kunsten in Rijsel, de geboortestad van Carolus-Duran.
Afbeeldingen
Externe links
Categorie:Schilderij in het Museum voor Schone Kunsten (Rijsel) Categorie:Werk van Carolus-Duran