Het Volle Evangelie in Suriname is een verzamelterm voor Surinaamse kerk- en geloofsgenootschappen die vanaf de jaren 1960 opkwamen.Joop Vernooij, Kaart van christelijk Suriname - Volle Evangelie, 2002 Het Volle Evangelie overlapt daarbij sterk met de pinksterbeweging, maar beide begrippen vallen niet volledig samen.
In Suriname kwam de eerste inspiratie eind 1958 uit Brits-Guyana, via het Amerikaanse radioprogramma Revivaltime dat via Radio Paramaribo werd uitgezonden. De eerste pinksterpredikant op Surinaamse bodem was in 1959 de Amerikaan John Tubbs. Met Karel Hoekendijk kwam in 1961 een grote inspirator van de pinksterbeweging naar Suriname. Ilse Marie van Kanten-Reeberg en haar man waren eveneens door Tubbs geïnspireerd. Na Hoekendijks gedwongen vertrek zetten zij zijn genootschap Stromen van Kracht voort, uiteindelijk onder de naam Gemeente van Jezus Christus. Daan en Wies Lachman zetten Stromen van Kracht voort in Nickerie. Pudsey Meye was eveneens een volgeling van Hoekendijk en richtte Gods Bazuin Ministries op in Paramaribo. Kitty en Harry Uyleman, geïnspireerd door zowel Tubbs als Hoekendijk, richtten de Pinksterzending Suriname op.Kerkipasi, De eerste vijf Pinkstergemeenten in Suriname
Geloofsbeleving en kenmerken
De pinksterbeweging ontleent haar naam aan Pinksteren, toen volgens het Nieuwe Testament de Heilige Geest over de volgelingen van Jezus werd uitgestort. Binnen de beweging wordt grote betekenis gehecht aan de werking en de gaven van de Heilige Geest. Daarbij spelen onder meer genezing en handoplegging een rol.Kerkipasi, Pentecost in Suriname
Binnen het Volle Evangelie in Suriname nemen evangelisatie, gebed, zang en muziek een belangrijke plaats in. De samenkomsten kunnen een uitbundig en emotioneel karakter hebben, met ruimte voor lichamelijke expressie, zang en dans.
Er wordt binnen het Volle Evangelie afgeweken van de vaste liturgie. De preken worden als begrijpelijker en minder intellectueel ervaren dan bij de oudere kerken.
Volle Evangelie en pinkstergemeenten De begrippen Volle Evangelie en pinksterbeweging overlappen in Suriname sterk. De verschillende gemeenten vormen echter geen gezamenlijk kerkgenootschap en een deel van de pinkstergemeenten gebruikt de benaming Volle Evangelie niet voor zichzelf. Naast grotere kerkgenootschappen en hun plaatselijke gemeenten bestaan er talrijke zelfstandige gemeenten.Yvon van der Pijl, Levende doden - Afrikaans-Surinaamse percepties, praktijken en rituelen rondom dood en rouw, proefschrift Universiteit Utrecht, 2007Franklin Steven Jabini sr., Pentecostalism in Suriname, 2018
Vijf organisaties verenigden zich in 1974 in de Federatie van Volle Evangelie Gemeenten.J. van Raalte, redactie: Albert Helman, Cultureel mozaïek van Suriname, 1977 Daarnaast bestaat de Vereniging van Volle Evangelie en Pinkster Bedieningen in Suriname als overkoepelend verband.Starnieuws, VVEPS over het lijden en sterven van Jezus, 22 april 2025 Een vergelijkbaar koepelverband in Nederland is de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (VPE).Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (VPE), Dit zijn wij
Genootschappen Marten Schalkwijk schatte in 2004 dat er zo'n tweehonderd pinkstergemeenten in Suriname zijn. Tot het Volle Evangelie worden onder meer Gods Bazuin, Bribi, Handelingen, De Kandelaar, Stromen van Kracht, De Sleutel, Mosterdzaad, God is Liefde en Logos International gerekend.Starnieuws, Reyme de politiek in: Normen en waarden moeten terug, 10 juni 2019
Het volgende overzicht van verwante kerk- en geloofsgenootschappen is gebaseerd op een adressenlijst van het Surinaams Bijbel Centrum uit 2000:
Kerk-/geloofsgenootschap Aantal adressen (2000) Adventszending 17 African Methodist Episcopal Church 3 Baptisten Unie 15 Independent Faith Mission 15 Wesleyaanse denominatie 12 Volle Evangelie 12 Stichting Evangelie Centrum Suriname 37 Bribi Ministry 14 Totaal 125
Geschiedenis thumb|Vrije Evangelisatie aan de Wagenwegstraat 20 in Paramaribo, in de Surinaamse context een Gemeente van Gedoopte Christenen (baptisme) Aan de opkomst van de pinksterbeweging gingen in Suriname andere evangelische bewegingen vooraf. Meier Salomon Bromet (1839-1905) begon in de jaren 1860 met evangelisatiewerk in Suriname. Na zijn terugkeer in 1885 introduceerde hij onder meer bidstonden en de verspreiding van traktaten. In 1888 werd zijn evangelisatiekerk aan de Wagenwegstraat ingewijd.Kerkipasi, 120 jaar Vrije Evangelisatie in Suriname Met het opschrift Vrije Evangelisatie op de kerk wordt verwezen naar de Gemeente van Gedoopte Christenen (baptisme).Almanak voor Suriname, De vrije Evangelisatie, 1917
Het Amerikaanse radioprogramma Revivaltime werd medio jaren 1950 in het buurland Brits-Guyana uitgezonden en kende op 25 december 1957 zijn eerste uitzending in Suriname, door tussenkomst van Wilfred Lionarons via zijn zender Radio Paramaribo.The Pentecostal Evangel, Revivaltime Goes to Dutch Guiana, 19 januari 1958 In 1959 bezocht de Amerikaanse gastpredikant John Tubbs Suriname, nadat hij in Brits-Guyana had vernomen dat het land nog geen pinkstervoorganger had. Nog hetzelfde jaar keerde hij terug uit de V.S. om drie jaar lang het Volle Evangelie te verkondigen. Hij stichtte de First Assembly of God aan de Hajaristraat in Rainville in Paramaribo.Kerkipasi, Pinksterpioniers Suriname
In deze periode kreeg de pinksterbeweging een sterke impuls door de evangelisatiecampagne van Karel Hoekendijk in theater Thalia, waarmee hij op 16 oktober 1961 startte. Zijn beweging, Stromen van Kracht, kwam voort uit de pinksterbeweging en wordt wel als de introductie van deze beweging in Suriname gezien. Net als in Nederland baarde hij opzien met getuigenissen over onder meer de genezing van ziekten. De kranten berichtten over zijn campagne en door de grote bezoekersaantallen barstte Thalia uit haar voegen.Kerkipasi, Opwekking in Suriname - 50+ Jaren Pinksterbeweging in Suriname, oktober 2011
Zijn aanhangers juichten en dansten voor God en Hoekendijk zei dat hij mensen genezen kon: hieruit kwam verzet voort vanuit de andere kerkstromingen. "Hoekendijk ging te ver," zo klonk het vanuit katholiek Paramaribo. Peter MiddelkoopLinda Otter, Het Volle Evangelie bloeit, Trouw, 20 juli 1992 van de NH-kerk in ParamariboDominees, Paramaribo Hervormde Gemeente - Predikanten van de Hervormde Gemeente Paramaribo opgericht in 1668 uitte sterke twijfels over de genezing van een verlamd persoon in een rolstoel en noemde duiveluitdrijving "volkomen belachelijk."
Hoekendijk werd al gauw het land uitgezet. Volgens voorganger Roy Wong Swie San zou het genootschap zijn "verguisd als een ketter". Maar de kiem was gelegd en het genootschap Stromen van Kracht bleef bestaan met predikanten uit Suriname zelf. Ilse Marie van Kanten-Reeberg kwam in de jaren zestig in contact met Tubbs en Hoekendijk. Zij en haar man boden ondersteuning, onder meer bij het verkrijgen van vergunningen om de diensten in Thalia te houden. Nadat Hoekendijk het land moest verlaten, leidde zij drie jaar lang de bijeenkomsten in Thalia. In 1965 richtten zij en haar man de opvolger Gemeente van Jezus Christus op. Daarnaast was zij bekend van radio en televisie.
Daan en Wies Lachman behoorden eveneens tot de eerste volgelingen van Hoekendijk in Suriname. Vanaf 1968 bouwden zij vijf jaar lang aan Stromen van Kracht in Nickerie. Pudsey Meye kwam eveneens door tussenkomst van Hoekendijk tot hernieuwd geloof. Een bijzondere religieuze ervaring in zijn slaapkamer zou zijn leven radicaal hebben veranderd. In 1963 richtte hij Gods Bazuin Ministries op. In 1973 nam hij het initiatief tot de oprichting van de Federatie van Volle Evangelie Gemeenten. Kitty en Harry Uyleman werden geïnspireerd door de First Assembly of God van Tubbs en waren in 1965 medeoprichters van de Pinksterzending Suriname, die zij vervolgens jarenlang leidden. Willem Wongsosemito nam hier in 1983 het pastoraat over.
Er was aan het eind van de eeuw een grote aanwas van volgelingen en het Volle Evangelie ontwikkelde zich tot een van de gevestigde christelijke stromingen. Rond 1992 telde de beweging ongeveer 12.000 actieve, vooral jonge aanhangers; tijdens campagnes, feesten en concerten liep dit aantal op tot het dubbele. Tijdens de census van 2012 rekenden ruim 60.000 Surinamers zich tot het Volle Evangelie.Algemeen Bureau voor de Statistiek, Definitieve Resultaten Achtste Algemene Volkstelling, 2012
Volgelingen thumb|Bribi Ministries, Keizerstraat, Paramaribo thumb|Volle-Evangelie-kerk in Santigron Er is wel geopperd dat deze kerken vooral aantrekkingskracht uitoefenden op armere bevolkingsgroepen. Mogelijk is dit het geval geweest bij Creolen, maar dit gold niet voor Hindoestanen en Javanen. Dit houdt mogelijk verband met het aanzien dat vertrouwde en prominente vertegenwoordigers van de gevestigde orde binnen de oudere kerken in Suriname genieten.
Aan het eind van de 20e eeuw, tijdens en na de roerige militaire jaren, zochten velen hun veiligheid en zekerheid in de nieuw opkomende kerkgenootschappen.
De nieuwe genootschappen worden wel de hot churches genoemd. Ze zijn vernieuwend en dynamisch en zijn gericht op profilering en beleving. Er is veel muziek en gezang, met een belangrijke rol voor genezing en handoplegging. Dit springt in het oog bij grote evangelische en opwekkingsbijeenkomsten (rallies) die vaak door gasten uit het buitenland worden bezocht, zoals uit de Verenigde Staten en Nederland.
Hiermee sloten ze beter aan bij de gevoelens en behoeften van de Afro-Surinamers dan de oudere kerken. Dit leidde niet zozeer tot een grootschalige overstap uit de oudere kerken. Wel was er veelvuldig sprake van churchhopping tussen genootschappen onderling. Eind 20e eeuw zouden katholieken diensten van het Volle Evangelie volgen maar hun kinderen nog wel in hun traditionele kerk laten dopen.
Volgens pinksterpredikant Roy Wong Swie San zouden de strakke waarden en normen van de oudere kerken niet aantrekkelijk zijn voor de jonge aanhangers van zijn kerk. Hij zei hierover in 1992: "De Surinamers vinden het vreselijk saai om uren stil te zitten en plechtig te moeten zingen. Wij maken feest voor de Heer. Er wordt geklapt, gezongen, gedanst, er gebeuren wonderen. Het is blij, vooral blij." Daarbij komt de persoonlijke aandacht. Er wordt geduldig geluisterd naar emotionele problemen en kinderen worden opgevangen zodat moeders de dienst kunnen volgen.
Religie is sterk verankerd in de maatschappij en is vaak gebonden aan de positie en afkomst. De middenklasse zou daarom terughoudend zijn om uit te komen voor een overstap naar het Volle Evangelie.
Een deel van de aanhang bestaat uit marrons die naar de binnenstad van Paramaribo zijn getrokken. Zij "lijken zich meer thuis te voelen bij het onstuimige evangelie, dat qua vorm lijkt op de traditionele Afrikaanse geloofsbeleving," aldus Wong Swie San: "Geld is niet het belangrijkste, de kracht van het evangelie zit juist in het simpele en spontane karakter."
Pinkstervoorgangers in Suriname Hieronder volgen pinkstervoorgangers in Suriname met een artikel op Wikipedia: Karel Hoekendijk (1904-1987), Stromen van Kracht Pudsey Meye (1922-2005), oprichter van de Gods Bazuin Ministries John Avanzini (1936), Surinaams-Amerikaans predikant en televisie-evangelist Steve Meye (1965), Gods Bazuin Ministries Steven Reyme (1967), Logos International
Zie ook Religie in Suriname
Categorie:Christendom in Suriname