De Orde van het Oorlogskruis (Slowaaks: Slovenský vojenný vítazný kríž) werd op 11 september 1939 door de president Jozef Tiso van de Eerste Slowaakse Republiek ingesteld.

Geschiedenis De Orde van het Oorlogskruis, ook bekend als het Slowaakse Oorlogskruis, was een van de belangrijkste orden en onderscheidingen van de Eerste Slowaakse Republiek. De orde werd verleend voor persoonlijke moed in de strijd, maar ook voor buitengewone verdiensten voor het land. Op 11 september 1939 werd deze oorlogsonderscheiding ingesteld door president Jozef Tiso en kon zij ook aan buitenlandse soldaten en militaire bevelhebbers worden toegekend. De orde, die in 1945 voor het laatst werd toegekend, wordt soms verward met de Orde van het Slowaakse Kruis (Hlinka-orde), die eveneens tussen 1939 en 1945 werd verleend.

Alle klassen, inclusief het latere grootkruis, konden met zwaarden worden verleend. Bij de medailles van de 5e, 6e en 7e klasse waren de zwaarden bevestigd aan de ring — een lindenkrans of soms een lauwerkrans — tussen de decoratie en het lint. Aanvankelijk kon een persoon met alle klassen van het kruis worden onderscheiden. De 6e en 7e klasse waren exclusief voorbehouden aan onderofficieren en manschappen. De orde werd in 1945 opgeheven.

Het versiersel rechts|100px|thumb|het grootkruis van de orde van het Oorlogskruis. De basis van het ereteken was een Slowaaks patriarchaal kruis met zijden van gelijke lengte, bedekt met rood gekleurd emaille met een goudkleurige rand.

Grootkruis rechts|100px|thumb|De ster van de orde van het Oorlogskruis. Het grootkruis – het insigne van de orde – is een Slowaaks patriarchaal kruis (dvojkríž), bedekt met rood emaille en omgeven door een aureool. Voor burgers wordt het aureool aangevuld met een afbeelding van lindebladeren, terwijl het voor militairen wordt aangevuld met een afbeelding van zwaarden. Aan de bovenhoek van het kruis is een afbeelding van een adelaar met uitgestrekte vleugels bevestigd, en op zijn borst bevindt zich een schild met het wapen van Slowakije: een dubbel zilveren kruis rust op een rood, vroeggotisch schild, dat staat op een symbolische afbeelding van drie blauwe bergen. Het kruis symboliseert het eerste christelijke kruis dat door Cyrillus en Methodius naar Slowakije werd gebracht, en de bergen – Mátra, Tatra en Fatra – gebieden die sinds mensenheugenis door Slowaken worden bewoond. De achterzijde van de onderscheiding is glad.

Ster De ster van de orde is achtpuntig, gemaakt van zilver, met uiteenlopende stralen. In het midden van de ster bevindt zich een klein, glad medaillon, waarop een afbeelding van het Slowaakse patriarchaal kruis is aangebracht, bedekt met rood emaille.

Eerste klasse rechts|100px|thumb|De Tweede klasse van de orde van het Oorlogskruis. De eerste exemplaren van het kruis van de eerste graad waren gemaakt van verguld zilver, bedekt met rood emaille, en maten 56 x 32 mm. Tussen de armen van het kruis waren korte gouden stralen aangebracht en tussen de horizontale armen waren drie bladeren geplaatst die lindebomen imiteerden. De achterzijde van het kruis was glad. Het kruis heeft een hanger in de vorm van een gestileerde adelaar met uitgestrekte vleugels, die het wapen van Slowakije op zijn borst draagt. Het halslint, 37 mm breed, was rood, met handgeborduurde lindetakken in geel garen.

rechts|100px|thumb|De medailles (zilver en brons) van de orde van het Oorlogskruis.

Tweede klasse Het kruis van de tweede graad was volledig van zilver en bedekt met blauw emaille. Het werd ook om de nek gedragen. Het lint was blauw, met soortgelijk geel borduurwerk, en brede rode en smalle witte strepen langs de randen.

Derde klasse Het kruis van de derde graad was gemaakt van brons en bedekt met bruin emaille. Het had geen stralen of adelaarshanger en werd op de linkerborst gedragen aan een 33 mm breed rood lint, waarvan de randen geborduurd waren met rode, witte, blauwe en gele driehoeken.

In 1942 werd het halslint voor de twee hoogste graden versmald tot 25 mm en rood met twee gele strepen in het midden. Het insigne van de derde graad werd voortaan op de borst gedragen op een speld, zonder lint.

Vierde klasse Het kruis van de vierde graad leek op dat van de derde graad, maar werd op een lint met hetzelfde ontwerp op de borst gedragen. Aan het lint waren een vergulde adelaar en gekruiste zwaarden bevestigd. Het insigne van de vierde graad, zonder de zwaarden, was bedekt met wit emaille en werd gedragen op een rood lint van 35 mm breed, met twee brede gele strepen in het midden.

Medaille De medailles van de orde – van goud, zilver en brons – hadden een diameter van 36 mm. Op de voorzijde stond een afbeelding van het insigne van de orde; op de achterzijde stond het opschrift "ZA ZASLUHI" ("Voor Verdienste"). De medaille kon worden versierd met een hanger in de vorm van een lauwerkrans met gekruiste zwaarden. Het lint van de medaille was rood, met twee gele strepen in het midden.

Bij het dragen van de ordebalken werden miniatuurafbeeldingen van een krans met gekruiste zwaarden of het Slowaakse wapen, omringd door vier lindebladeren met een lint waarop de inscriptie "Voor Verdienste" stond, eraan bevestigd.

Klasse De orde werd in zeven klasse uitgereikt:

1939 - 19411. SLOVENSKÝ VOJENNÝ VÍŤAZNÝ KRÍŽ. Geraadpleegd op 20 september 2026.

Eerste Klasse met Ster (exclusief voor de hoogste generaals/generaal-veldmaarschalkenLittlejohn 1973, p.175.) (Slowaaks: kříž I. třídy s hvězdou) Eerste Klasse zonder Ster (voor generaals) (halsdecoratie) (Slowaaks: kříž I. třídy) Tweede Klasse (voornamelijk voor generaals en kolonels) (Slowaaks: kříž II. třídy) Derde Klasse (voornamelijk voor luitenant-kolonels en majoors) (Slowaaks: kříž III. třídy)

1941 - 19452. VOJENNÝ VÍŤAZNÝ KRÍŽ. Geraadpleegd op 20 september 2026.

Grootkruis zonder of met Zwaarden (Slowaaks: Velký kříž) Eerste Klasse zonder of met Zwaarden (halsdecoratie) (Slowaaks: kříž I. třídy) Tweede Klasse zonder of met Zwaarden (Slowaaks: kříž II. třídy) Derde Klasse zonder of met ZwaardenLittlejohn 1973, p.176. (Slowaaks: kříž III. třídy) Vierde Klasse zonder of met ZwaardenLittlejohn 1973, p.177. (Slowaaks: kříž IV. třídy)

1943

Vijfde Klasse zonder of met Zwaarden (gouden medaille) (voor onderofficieren en manschappen) Zesde Klasse zonder of met Zwaarden (zilveren medaille) (voor onderofficieren en manschappen) Zevende Klasse zonder of met Zwaarden (bronzen medaille)Littlejohn 1973, p.178. (voor onderofficieren en manschappen)

Kwalificatie voor toekenning Persoonlijke moed in de strijd, maar ook voor buitengewone verdiensten voor de Slowaakse Republiek.

Het recht van toekenning De bevoegdheid tot het verlenen van de orde lag bij de president van de Slowaakse Republiek zelf, die de gedecoreerde persoon door middel van een decreet het recht gaf de onderscheiding te dragen. De minister van Nationale Defensie was daarentegen verantwoordelijk voor de bepalingen omtrent de vorm van de onderscheiding en de draagvoorschriften.

Draagwijze Grootkruis Het grootkruis werd aan een koraalrood halslint van 37 mm breed met geborduurde gele lindenbladeren gedragen. De borstster werd als Steckkreuz gedragen.

Eerste klasse Een halsdecoratie met een 37 mm breed lint.

Tweede klasse Een halsdecoratie met een iets minder breed lint als de Eerste Klasse.

Derde klasse Aan het lint, vanaf 1942 als steckkreuz op de linker borstzak gedragen.

Vierde klasse Aan het lint gedragen

Medaille De medaille werd aan het lint gedragen.

Gedecoreerden thumb|De SS-Oberführer Oskar Dirlewanger draagt het kruis der 1e Klasse onder zijn Ridderkruis van het IJzeren Kruis. Selectie: Gheorghe Avramescu, (1e Klasse) Gottlob Berger, (1e Klasse) Walther von Brauchitsch, (1e Klasse) Kurt Daluege, (Grootkruis) Oskar Dirlewanger, (1e Klasse) Karl Hermann Frank, (Grootkruis) Hermann Göring, (1e Klasse) Ján Gerthofer, (2e Klasse) Franz Halder, (1e Klasse met Ster) Herbert Olbrich Wilhelm Wetzel, (2e Klasse met Zwaarden)

SlowakenDuitsersRoemenItalianenKroatenJapannersBulgarenFinnenTotaalGrootkruis-11-1---3Eerste klasse334102211154Tweede klasse561221314-97Derde klasse811644526111-310Vierde Klasse16164211514-257Vijfde Klasse1.0995338---2-1.192Zesde Klasse1.508444---1-1.557Zevende Klasse282161-----299Totaal3.13943714261742313.769

Onrechtmatig dragen van de orde Het ongeoorloofd dragen van het kruis was een overtreding die, indien niet vervolgbaar, bestraft kon worden met een gevangenisstraf van maximaal 14 dagen of een boete van maximaal 10.000 Slowaakse kronen. Indien de boete niet kon worden geïnd, kon de dader worden veroordeeld tot een gevangenisstraf van maximaal 28 dagen. De totale gevangenisstraf, vermeerderd met de periode van kwijtschelding voor de niet-invorderbare boete, mocht echter niet meer dan 28 dagen bedragen.

Na de Tweede Wereldoorlog Met het verlies van de onafhankelijkheid en de inlijving door Tsjechoslowakije in 1948 werd het de Slowaken verboden de orde te dragen.

Externe links TRACESOFWAR: kleine databank van gedecoreerden met het grootkruis. TRACESOFWAR: kleine databank van gedecoreerden met de 1e Klasse. TRACESOFWAR: kleine databank van gedecoreerden met de 1e Klasse met Ster. TRACESOFWAR: kleine databank van gedecoreerden met de 2e Klasse. TRACESOFWAR: kleine databank van gedecoreerden met de 3e Klasse. TRACESOFWAR: kleine databank van gedecoreerden met de 4e Klasse. TRACESOFWAR: kleine databank van gedecoreerden met de 5e Klasse. TRACESOFWAR: kleine databank van gedecoreerden met de 6e Klasse. TRACESOFWAR: kleine databank van gedecoreerden met de 7e Klasse. Axis History: War Victory Cross Order (Slovakia)

Categorie:Onderscheiding in Tsjecho-Slowakije Categorie:Ridderorde in Slowakije