miniatuur|353x353px|Mozaïekhaakwerk voorzijde Mozaïekhaken is een haaktechniek waarbij een dubbele, extra dikke stof ontstaat. Er wordt met minimaal twee kleuren gewerkt - maar elke rij wordt slechts in één kleur gemaakt - en de losse eindjes van die kleuren worden tussen de lagen van de stof meegenomen en op die manier verstopt. Door de afwisseling van de kleuren kunnen er patronen en figuren in het haakwerk gewerkt worden.
Geschiedenis Mozaïekhaken is een betrekkelijk jonge handwerktechniek, in tegenstelling tot bijvoorbeeld filethaken. Het komt hoogstwaarschijnlijk voort uit het mozaïekbreien dat in de jaren 1970 ontstond. In 1976 gaf Barbara Walker het eerst bekende boek uit over deze breimethode die een stof produceert die erg lijkt op mozaïekhaken. Het is waarschijnlijk dat dit boek een inspiratie was voor het latere mozaïekhaken dat vooral ontstond na 2010 en in de jaren 2020 populair werd.
Toch is het wel de moeite waard erop te wijzen dat het principe van een dubbele stof die verbonden is op bepaalde punten in het patroon al eeuwen oud is. De techniek die echter vaak om deze stoffen te maken gebruikt werd, was weven. Deze handwerktechniek is aanzienlijk anders dan haken en vele malen minder handzaam.
Techniek Er zijn twee afzonderlijke technieken binnen mozaïekhaken, te weten: overlay mozaïekhaken en interlocking mozaïekhaken. Zoals de naam suggereert, is de wijze waarop het product vervaardigd wordt aanzienlijk anders.
Overlay miniatuur|Afgesloten mozaïekhaakwerk (achterzijde) In het geval van overlay mozaïek maakt men telkens een toer vasten of stokjes die ofwel aan de achterste lus (vaste) ofwel de voorste lus van de steek eronder (stokje) grijpt. Hierdoor liggen de (anders gekleurde) stokjes op het rest van de stof en ontstaat het patroon. Hier komt de term 'overlay' (overliggend) ook vandaan in de naam van de techniek.
Interlocking Bij interlocking (ook wel inset mozaïekhaken) geeft de naam eveneens de techniek al weg: in tegenstelling tot erop liggend, klikt deze vorm van mozaïekhaken op haar plaats. Er worden bewust 'gaten' gemaakt in het patroon die later opgevuld worden met de andere kleur. Hierdoor zijn de stoffen die met deze techniek worden geproduceerd minder dik dan die bij overlay crochet gemaakt worden.
Gebruik Mozaïekhaken is een techniek die betrekkelijk veel garen gebruikt, vooral wanneer de haak(st)er ervoor kiest om de achterkant van het haakpatroon ook volledig af te sluiten. Dit kan ervoor zorgen dat de helft extra garen nodig is. Dit wordt nog eens versterkt door de patronen die veelal groot zijn en de ruimte nodig hebben om volledig tot hun recht te komen. Dat maakt acrylgaren en gehaakte dekens uitermate geschikt voor deze techniek, hoewel ook andere garens en kleinere patronen zoals kussens en tassen voorkomen.
Veelal zal de maak(st)er gebruik maken van een zogeheten 'enveloprand' die als een envelop zich om de losse draadjes heen sluit die elke tour (bij overlay haken) of elke tweede tour (bij interlocking haken) afgeknipt worden om van kleur te wisselen. Deze draden kunnen echter ook meegehaakt worden met de lagen.De Bruyn, Oscar en Van den Hooven, Sabrina (2025). The last day with overlay crochet: 30 patronen in mozaïek techniek, p. 6.
Categorie:Haken Categorie:Handwerken Categorie:Techniek van klerenmaken