De Gedenksteen Harry Patch is een Eerste Wereldoorlog-monument in Langemark, een deelgemeente van Langemark-Poelkapelle. De steen staat aan de oever van de Steenbeek, langs de Boezingestraat, op de plek waar het 7th Battalion van de Duke of Cornwall's Light Infantry (DCLI) in de vroege ochtend van 16 augustus 1917 de beek overstak voor de aanval op Langemark. De gedenksteen werd geschonken door Harry Patch, een van de soldaten van dat bataljon en later de laatste overlevende veteraan die in de loopgraven van het westfront had gevochten. Hij onthulde de steen zelf op 27 september 2008, op 110-jarige leeftijd.
Historische achtergrond Harry Patch Henry John Harry Patch werd op 17 juni 1898 geboren in Combe Down bij Bath. Hij diende als Lewis-schutter (stamnummer 29295) in de C-compagnie van het 7th Battalion, Duke of Cornwall's Light Infantry. In juni 1917 kwam hij in Frankrijk aan en nam hij deel aan de Derde Slag om Ieper.thumb|upright|Harry Patch in 2007|linksIn de vroege ochtend van 16 augustus 1917 stak zijn bataljon de overstroomde Steenbeek over op een haastig gebouwde pontonbrug, om daarna het door de Duitsers bezette dorp Langemark te veroveren. Op 22 september 1917 raakte Patch gewond aan de lies toen een granaat boven zijn groep ontplofte en drie van zijn kameraden doodde. Hij werd naar Engeland geëvacueerd en was nog aan het herstellen bij de wapenstilstand van november 1918.
Na de oorlog werkte Patch als loodgieter. Op latere leeftijd werd hij in het Verenigd Koninkrijk bekend als the last fighting Tommy. In 2004 ontmoette hij de Elzasser veteraan Charles Kuentz, die bij Passendale aan Duitse zijde had gevochten. Patch overleed op 25 juli 2009 in Wells, 111 jaar oud. Bij zijn uitvaart in de Kathedraal van Wells waren erewachten uit België, Frankrijk en Duitsland aanwezig.
Oprichting De gedenksteen werd op initiatief van Patch geplaatst op de exacte plaats van de oversteek van 1917. De historici Jeremy Banning en Peter Barton zorgden voor de organisatie. Patch betaalde de steen zelf en onthulde hem op 27 september 2008 tijdens zijn laatste bezoek aan Vlaanderen, bij een besloten plechtigheid met slechts enkele aanwezigen. Tijdens hetzelfde bezoek ging hij naar de nabijgelegen Duitse militaire begraafplaats Langemark, waar hij eikels verzamelde bij het graf van een Duitse soldaat om ze in Engeland te planten. Op 22 september 2009, kort na zijn dood, hield de Ieperse afdeling van de Royal British Legion bij de steen een herdenkingsplechtigheid voor Patch.
Diefstal en vervanging thumb|De tekst op de oorspronkelijke steen Half juli 2018 verdween de gedenksteen van zijn sokkel. De diefstal wekte in het Verenigd Koninkrijk verontwaardiging, onder meer bij de Commonwealth War Graves Commission. Het Mesenaarse jeugdverblijf Peace Village startte eind juli 2018 een inzamelactie voor een nieuwe steen, die meer dan 2.300 euro opbracht. De nieuwe steen werd gegraveerd door een steenhouwer uit Langemark, met steun van de gemeente Langemark-Poelkapelle. Het overschot ging naar Talbot House in Poperinge, een van de goede doelen die Patch steunde.
In december 2019 dook de oorspronkelijke steen weer op. Volgens een vrachtwagenchauffeur had een landbouwer de steen met een tractor omver gereden en gedreigd hem in de Steenbeek te gooien, waarna de chauffeur hem in veiligheid bracht. Via Johan Vandewalle van café De Dreve bij Polygoonbos kwam de steen terecht in de tuin van het museum van Talbot House in Poperinge, waar hij sinds 2020 bewaard wordt.
Uiterlijke kenmerken thumb|De gedenksteen aan de Steenbeek De gedenksteen is van hardsteen. Het opschrift luidt:
Zie ook Harry Patch Duitse militaire begraafplaats Langemark Gedenkzuil 34th Division Vredesmonument Langemark
Externe links Memorial Stone Harry Patch – TracesOfWar Harry Patch – Remembering the Fallen
Categorie:Eerste Wereldoorlog-monument in België Categorie:Langemark-Poelkapelle Categorie:1917 Categorie:Veldslag in België tijdens de Eerste Wereldoorlog