De Europese Evangelische Alliantie (Engels: European Evangelical Alliance, EEA) is een Europees samenwerkingsverband van nationale evangelische allianties en andere evangelische organisaties. De alliantie behoort tot de regionale verbanden van de World Evangelical Alliance (WEA) en houdt zich bezig met samenwerking tussen evangelische organisaties, toerusting en vertegenwoordiging bij Europese instellingen.
De organisatie rekent volgens haar eigen opgave ongeveer 23 miljoen evangelische christenen in 36 Europese landen tot de achterban. De Wereldraad van Kerken noemt de EEA, naast onder meer de Conference of European Churches (CEC), de Council of European Bishops' Conferences en de Pentecostal European Fellowship, als een van de belangrijkste regionale kerkelijke verbanden in Europa.
Geschiedenis
Ontstaan De wortels van de EEA liggen in de ontwikkeling van de evangelische alliantiebeweging in de negentiende en twintigste eeuw. In 1846 werd in Londen een internationale Evangelische Alliantie gevormd, waarbij ook vertegenwoordigers uit verschillende Europese landen betrokken waren. Na de Tweede Wereldoorlog ontstond discussie over de internationale organisatie van evangelische christenen en over de verhouding tussen Europese evangelische allianties en de in 1951 opgerichte World Evangelical Fellowship (WEF), de voorloper van de huidige World Evangelical Alliance.
Volgens het historische onderzoek van Frank Hinkelmann kwamen vertegenwoordigers van Europese nationale evangelische allianties op 19 september 1952 in Hamburg bijeen om de Europese Evangelische Alliantie formeel te constitueren. De Europese initiatiefnemers verschilden met de WEF onder meer over de formulering van de leer omtrent het gezag van de Bijbel en over de houding tegenover de internationale oecumene.
Tot de oorspronkelijke deelnemende nationale allianties behoorden die van Denemarken, Noorwegen, Zweden, Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. De Britse Evangelical Alliance sloot zich kort daarna aan. Frankrijk trad in 1956 toe en Spanje in 1965.
In publicaties van de EEA en de WEA wordt soms 1951 als oprichtingsjaar genoemd. De historisch gedocumenteerde formele constituerende bijeenkomst wordt door Hinkelmann echter gedateerd op september 1952.
Relatie met de World Evangelical Fellowship De EEA en de World Evangelical Fellowship ontwikkelden zich aanvankelijk als afzonderlijke verbanden. In de jaren zestig nam de bereidheid tot samenwerking toe. In 1967 en 1968 sloten verschillende nationale allianties die bij de EEA waren aangesloten zich ook aan bij de WEF. Tijdens een vergadering in Lausanne in 1968 werd de eerdere tegenstelling grotendeels opgelost.
Daarna ontwikkelde de EEA zich als de Europese regionale alliantie binnen het internationale verband dat later de naam World Evangelical Alliance aannam.
Uitbreiding na 1990 Na het einde van de Koude Oorlog breidde het netwerk zich sterk uit in Midden- en Oost-Europa. In de late jaren tachtig en de jaren negentig traden onder andere evangelische allianties uit Hongarije, Roemenië, Tsjecho-Slowakije, Bulgarije, Kroatië, Albanië, Slowakije en Estland toe.
Organisatie De EEA bestaat in hoofdzaak uit nationale evangelische allianties en daarnaast uit aangesloten organisaties en thematische netwerken. De alliantie omschrijft haar werkzaamheden met de drie Engelse werkwoorden connect, equip en represent: verbinden, toerusten en vertegenwoordigen.
De juridische zetel van de organisatie bevindt zich in Zürich. Daarnaast bestaan vertegenwoordigingen in Bonn en Brussel. De vestiging in Brussel richt zich in het bijzonder op contacten met de instellingen van de Europese Unie.
Sinds 2022 zijn de Portugese Connie Main Duarte en de Nederlandse predikant Jan Wessels gezamenlijk algemeen secretaris. Zij volgden Thomas Bucher op. In 2025 volgde Andreas Wenzel Frank Hinkelmann op als voorzitter. De eigen website vermeldt Wenzel als voorzitter, Nina Jankucić als vicevoorzitter en Duarte en Wessels als algemeen secretarissen.
Activiteiten
Samenwerking en bijeenkomsten De EEA organiseert bijeenkomsten voor vertegenwoordigers van nationale evangelische allianties en aangesloten netwerken. Een centrale activiteit is de General Assembly, waarin leden uit verschillende Europese landen bijeenkomen.
Gebed speelt van oudsher een rol binnen de evangelische alliantiebeweging. De EEA ondersteunt onder meer een jaarlijkse Week of Prayer en onderhoudt een Europees gebedsnetwerk. Gezamenlijk gebed maakte al in de eerste decennia na de oprichting deel uit van de activiteiten van de organisatie.
Vertegenwoordiging bij Europese instellingen In 1994 begon de EEA met een permanente vertegenwoordiging in Brussel. Deze vertegenwoordiging richt zich op contacten met instellingen van de Europese Unie en op maatschappelijke en politieke onderwerpen die volgens de alliantie van belang zijn voor haar achterban.
De EEA heeft deelgenomen aan de institutionele dialoog tussen de Europese Commissie en religieuze en levensbeschouwelijke organisaties op grond van artikel 17 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Zo stond de alliantie op de deelnemerslijst van een dialoogbijeenkomst van de Europese Commissie over de Conferentie over de Toekomst van Europa op 31 mei 2022.
Een terugkerend thema in de Brusselse werkzaamheden is de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging. De EEA is aangesloten bij de European Platform against Religious Intolerance and Discrimination (EPRID), een samenwerkingsverband van religieuze en maatschappelijke organisaties dat zich met dit grondrecht bezighoudt.
Samenwerking met andere kerkelijke organisaties De EEA werkt bij sommige Europese vraagstukken samen met andere christelijke organisaties. Zo organiseerden de EEA, de Conference of European Churches, de Churches' Commission for Migrants in Europe en de Commission of the Bishops' Conferences of the European Union in januari 2022 gezamenlijk een bijeenkomst over de beoordeling van bekering tot het christendom in Europese asielprocedures.
Ook neemt de alliantie deel aan overleg tussen Europese christelijke koepelorganisaties. Documenten van de Conference of European Churches noemen de EEA onder de organisaties die deelnemen aan overleg met andere Europese en mondiale christelijke verbanden.
Positie binnen het Europese evangelicalisme De EEA vormt geen kerkgenootschap en heeft geen eigen lokale gemeenten. Zij functioneert als een overkoepelend netwerk van nationale allianties en organisaties uit verschillende protestantse tradities. Het Europese evangelicalisme dat door deze organisaties wordt vertegenwoordigd is kerkelijk en theologisch divers en omvat onder meer baptistische, gereformeerde, pinkster- en vrije evangelische tradities.
Historisch onderzoek naar de EEA laat zien dat deze diversiteit ook bij de oprichting een rol speelde. De aanvankelijke afstand tot de World Evangelical Fellowship hing mede samen met verschillen over bijbelopvatting en over de verhouding tot de bredere oecumenische beweging. In de daaropvolgende decennia werden de betrekkingen met andere evangelische en oecumenische organisaties intensiever.
Literatuur
Zie ook World Evangelical Alliance Lausanne-comité voor Wereldevangelisatie Evangelische Alliantie Vlaanderen Evangelische Alliantie Evangelisch christendom Conference of European Churches
Externe link Officiële website
Categorie:Christelijke organisatie Categorie:Internationale organisatie