States Rights Gist (Union, 3 september 1831 – Franklin, 30 november 1864) was een Amerikaans advocaat en militair. Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog nam hij dienst in het Confederate States Army. Hij klom op tot de rang van brigadegeneraal en sneuvelde op 30 november 1864 tijdens de Tweede Slag bij Franklin.
Vroege jaren States Rights Gist werd geboren op 3 september 1831 in Union, South Carolina.Warner, Ezra J. Generals in Gray: Lives of the Confederate Commanders. p. 106-107.Sifakis, Stewart. Who Was Who in the Civil War. New York: Facts On File, 1988. p. 251. Hij was de zoon van Nathaniel Gist en Elizabeth Lewis McDaniel. Hij was het negende van tien kinderen en de zevende zoon.Cisco, p. 11. States Rights Gist werd vernoemd naar de “staatsrechten” die terugkwam in de politieke filosofie van John C. Calhoun, waar zijn vader een groot bewonderaar van was. Hij liep school aan de Mount Zion in Winnsboro, South Carolina.Cisco, pp. 14–15.
Na zijn schooltijd studeerde hij in 1847 rechten aan de South Carolina College (nu de University of South Carolina). Hij studeerde af in 1850.Heidler, pp. 843–844.Cisco, pp. 15–21. Tussen 1851 en 1852 studeerde hij aan de Harvard Law School.Cisco, pp. 23–28. Hij keerde terug naar zijn thuisstad waar hij werd toegelaten tot de balie.
Naast zijn jurisiche loopbaan engageerde hij zich in de lokale militie. Hij werd aangesteld als kapitein. In 1854 werd hij benoemd tot aide-de-camp van gouverneur James Hopkins Adams.Cisco, p. 34. Gist werd in april 1856 bevorderd tot brigadegeneraal in de South Carolina Militia.
Toen zijn neef William Henry Gist tussen 1858 en 1860 gouverneur was van South Carolina, werd States Rights Gist aangesteld als zijn speciale aide-de-camp.Cisco, pp. 42–43. Om zijn nieuwe functie naar behoren te kunnen uitoefenen trok hij in bij de gouverneur.
In april 1860 nam Gist ontslag uit de militie om voltijds adviseur te worden van zijn neef. Gouverneur Gist stuurde zijn neef naar zes andere gouverneurs om steun te zoeken bij een eventuele secessie mocht Abraham Lincoln de presidentsverkiezingen winnen.Cisco, pp. 43–46.
Amerikaanse Burgeroorlog Fort Sumter Na de secessie van South Carolina op 20 december 1860, benoemde gouverneur Francis W. Pickens Gist tot adjudant en inspecteur generaal van South Carolina.Cisco, pp. 52–53. Hij kreeg de opdracht om manschappen te mobiliseren en wapens aan te kopen. Hij speelde eveneens een kleine rol tijdens de overname van Charleston Harbor door militietroepen.
In februari 1861 stuurde de kersverse Zuidelijke regering brigadegeneraal P.G.T. Beauregard naar Charleston om het commando op zich te nemen.Cisco, pp. 53–59. Gist was aanwezig toen na de Aanval op Fort Sumter de Zuidelijke vlag boven het fort gehesen werd.
Eerste slag bij Bull Run In juli 1861 werd Gist door generaal Joseph E. Johnston benoemd tot aide-de camp in de staf van brigadegeneraal Barnard E. Bee Jr. Gist was aanwezig tijdens de Eerste Slag bij Bull Run waar Bee op 21 juli 1861 sneuvelde. Bee nam het bevel op zich van de 4th Alabama Infantry Regiment nadat ook de kolonel was gesneuveld. Ook Gist raakte lichtgewond tijdens de hevige gevechten.
Kustverdedigingswerken Na Bull Run keerde Gist werd Gist naar Port Royal, South Carolina gestuurd om de kustverdedigingswerken te versterken en te bemannen. Op voorspraak van James Chesnut werd Gist op 20 maart 1862 bevorderd tot brigadegeneraal. Tussen mei 1862 en mei 1863 was Gist bevelhebber van het James Island military district.Eicher, p. 256. Gist nam in juni 1862 deel aan de Slag om Secessionville, had het bevel over Zuidelijke eenheden toen Noordelijke eenheden in oktober een bruggenhoofd probeerden uit te bouwen na hun landing bij Pocotaligo en was aanwezig tijdens de Noordelijke aanval op Charleston Harbor op 7 april 1863.
Vicksburg Gist huwde in april 1863 met Jane Margaret Adams. Ze was de docher van gouverneur John Hopkins Adams.Cisco, pp. 89–91. Het pas gehuwd paar bracht slechts 48 uur met elkaar door na een korte huwelijksplechtigheid. Daarna vertrokt Gist naar Vicksburg, Mississippi. Ze zouden elkaar slechts nog eenmaal terug zien toen hij een korte vakantie had in de kerstperiode van 1863.Cisco, pp. 115–116.
In mei 1863 kregen Gist en brigadegeneraal William H.T. Walker de opdracht om met hun brigades de strijdmacht onder leiding van generaal Johnston te versterken in de regio rond Vicksburg in Mississippi. Met deze extra manschappen hoopte Johnston om te kunnen doorstoten naar de belegerde stad die onder vuur lag van Noordelijke eenheden onder leiding van generaal-majoor Ulysses S. Grant. Bij aankomst werd Walker bevorderd tot generaal-majoor en werd de brigade van Gist toegevoegd aan de divisie van Walker. Met zijn brigade nam Gist deel aan de slag bij Jackson. Johnston slaagde er niet om door te stoten naar Vicksburg en de stad gaf zich uiteindelijk over op 4 juli 1863.
Chickamauga en Chattanooga Na de Vicksburgveldtocht werd Walkers divisie naar Chattanooga in Tennessee gestuurd om het Army of Tennessee onder leiding van generaal Braxton Bragg te versterken. De brigade van Gist werd in Rome, Georgia gestationeerd tot het op 17 september 1863 zich opnieuw aansloot bij Walkers divisie.
In de loop van de ochtend van 20 september 1863 kwam de brigade van Gist aan op het slagveld van Chickamauga waar hij het bevel kreeg over de divisie van Walker. Walker had tijdelijk het bevel gekregen over het korps. Terwijl hij een gat in de slaglinie van generaal-majoor John C. Breckinridge probeerde te dichten verloor hij 170 soldaten op 45 minuten tijd. Ook tijdens de Chattanoogaveldtocht in november 1863 bleef Gist het commando over Walkers disivie voeren. Na de nederlaag bij Missionary Ridge vormde de divisie van Gist de achtehoede van het korps van Breckinridge.
Atlanta Ook tijdens de Atlantaveldtocht maakte de brigade van Gist deel uit van Walkers divisie. Tijdens de Slag bij Atlanta, op 22 juli 1864, sneuvelde Walker en raakte Gist gewond aan zijn hand. Twee dagen later, op 24 juli, werd de oude divisie van Walker opgeheven en verdeeld onder andere divisies. De brigade van Gist werd ingedeeld in de divisie van generaal-majoor Benjamin F. Cheatham. Gist keerde eind augustus terug in actieve dienst nadat hij hersteld was van zijn verwondingen.MacMillan, p. 480.
Franklin-Nashvilleveldtocht thumb|Een borstbeeld van Gist door George T. Brewster in het Vicksburg National Military Park Tijdens de Franklin-Nashvilleveldtocht voerde Gist het bevel over een brigade in de divisie van generaal-majoor John C. Brown.
Op 30 november 1864 werd Gist tijdens een aanval op de Noordelijke defensieve linies bij Franklin geraakt in de borst. De bronnen zijn het niet eens over wanneer Gist overleed. Sommige zeggen dat hij sneuvelde op het slagveld, terwijl anderen stellen dat hij overleed in een veldhospitaal in Franklin.MacMillan, p. 480.
Volgens Cisco werd Gist eerst in het dijbeen geraakt, maar weigerde hij het slagveld te verlaten.Cisco, p. 142. Daarna werd hij geraakt door een kogel in zijn rechterlong. Gist vroeg aan zijn aide-de-camp, luitenant Trenholm, om hem naar huis te brengen zodat hij zijn vrouw kon zien terwijl hij naar een veldhospitaal werd gebracht. De laatste woorden van Gist waren: “Breng me naar mij vrouw.” De arts stelde zijn overlijden vast om 20.30 uur.
Gist was een van de twaalf Zuidelijke generaals die sneuvelden bij Franklin waarvan er zes gedood werden tijdens de slag.McWhiney and Jamieson, p. 15.Cisco, p. 143. Gist werd initieel begraven in een cederhouten kist in de omgeving van het slagveld. In 1866 werd zijn stoffelijk overschot opgegraven en door zijn vrouw herbegraven in het Trinity Episcopal Cathedral in Columbia, South Carolina.Cisco, pp. 146–149. Zijn grafsteen bestaat uit een gebroken zuil die versierd wordt door een stenen krans en een palmboom op de voet.
Zie ook Lijst van generaals in de Amerikaanse Burgeroorlog (Confederatie)
Categorie:Amerikaans generaal Categorie:Generaal van de Geconfedereerde Staten