Het verkleurwasbekertje (Orbilia luteorubella) is een schimmel uit de familie Arthrobotryaceae. Het leeft saprotroof op dood hout, vooral op zeer vochtig of met water doordrenkt hout. De soort wordt onder meer gevonden op ontschorst, ondergedompeld hout en op takken en twijgen langs beken.
Taxonomie De soort werd oorspronkelijk door de Finse mycoloog William Nylander beschreven als Peziza luteorubella. Petter Adolf Karsten bracht de soort over naar het geslacht Orbilia. De combinatie Orbilia luteorubella werd gepubliceerd in deel 11 van Notiser ur Sällskapets pro Fauna et Flora Fennica Förhandlingar. De naam Calloria luteorubella is eveneens voor de soort gebruikt.
Kenmerken Uiterlijke kenmerken De apothecia groeien vaak in groepen en zijn zittend, schijfvormig en tot ongeveer 1 mm in diameter. Exemplaren die op minder nat hout groeien kunnen een diameter van ongeveer 2 mm bereiken. De kleur is variabel en loopt van doorschijnend grijs-crème en rozig crème tot bleekgeel. Het aanhechtingspunt aan het substraat kan donkerder zijn.
Microscopische kenmerken De asci meten ongeveer 39–52 × 3,5–4,2 µm, bevatten acht sporen en hebben een afgeknotte top. De basis is versmald en vertakt. De sporen liggen min of meer tweerijig in de asci, waarbij vooral de onderste sporen omgekeerd georiënteerd zijn.
De ascosporen zijn hyalien, min of meer spoelvormig en meten ongeveer 6,5–10,5 × 1,2–1,5 µm. De ene zijde is enigszins knotsvormig afgerond, terwijl het andere uiteinde duidelijk versmalt. In levende sporen bevindt zich aan het versmalde uiteinde een draadvormig zogenoemd spore body, een karakteristieke vacuolaire structuur van soorten uit de Orbiliomycetes.
De parafysen zijn ongeveer even lang als de asci. Ze zijn circa 2 µm breed aan de basis en verbreden zich aan de top tot ongeveer 3–5 µm. De top is duidelijk tot zwak knotsvormig en kan enigszins de vorm van een golfclub hebben.
Een sterk gelijkende soort is het doorzichtig wasbekertje (Orbilia sarraziniana). Deze heeft doorgaans kleinere sporen. Een belangrijk onderscheid is bovendien de positie van de omgekeerd georiënteerde sporen in de ascus: bij O. luteorubella betreft dit vooral de onderste sporen, terwijl bij O. sarraziniana juist de bovenste sporen omgekeerd liggen.
Ecologie Het verkleurwasbekertje heeft een voorkeur voor zeer vochtige groeiplaatsen. Het kan talrijk voorkomen op ondergedompeld, ontschorst hout en op natte twijgen en takken langs waterlopen. Ook oudere literatuur vermeldt de soort als saprotroof op rottend hout van verschillende loofbomen, waaronder populier (Populus), els (Alnus) en wilg (Salix).
Verspreiding De soort is uit Europa bekend en is ook buiten Europa gemeld. In Nederland geldt het verkleurwasbekertje als een zeldzame soort. Het Nederlands Soortenregister vermeldt de soort als oorspronkelijk in Nederland voorkomend.
Categorie:Arthrobotryaceae Categorie:Schimmelsoort