Brouk a Babka was een Tsjechoslowaakse onderneming die een keten van warenhuizen exploiteerde. Het bedrijf werd in 1908 opgericht door Jaroslav Brouk en Josef Babka en groeide in het interbellum uit tot een warenhuisketen met vestigingen in verschillende steden van Tsjechoslowakije. De onderneming stond bekend om haar grote warenhuizen en moderne verkoopmethoden en liet verschillende gebouwen in de stijl van het functionalisme bouwen.
Geschiedenis
Jaroslav Brouk en Josef Babka leerden elkaar kennen tijdens hun opleiding aan een handelsschool. In 1908 richtten Brouk en Babka een kleine winkel op in Praag-Holešovice, waar voornamelijk koloniale waren zoals koffie en thee werden verkocht. De onderneming breidde haar assortiment vervolgens uit, waarbij textiel een steeds belangrijker onderdeel werd.
In 1910 trok Josef Babka zich vanwege gezondheidsproblemen uit de onderneming terug. Hij keerde terug naar Klatovy, waar hij een eigen winkel begon. In overleg met Brouk bleef zijn naam echter onderdeel van de bedrijfsnaam. Jaroslav Brouk werd daarmee de belangrijkste ondernemer achter de verdere ontwikkeling van Brouk a Babka. Vanaf 1910 exploiteerde de onderneming meerdere winkels met een verschillend assortiment. In 1911 had het bedrijf ongeveer dertig vaste werknemers. Brouk investeerde daarnaast veel in reclame en in de uitbreiding van het assortiment.
Na de Eerste Wereldoorlog werd de uitbreiding voortgezet. In Praag kocht de onderneming een pand aan de Belcrediho třída, de huidige třída Milady Horákové, in de wijk Letná. Vanaf 1919 werd het gebouw verbouwd tot een groot warenhuis. In 1925 werd aan de overzijde van de Veletržnístraat bovendien een aangrenzend huurpand aangekocht. De binnenplaats tussen de gebouwen werd overkapt en ingericht als verkoopruimte. Het warenhuis beschikte over liften, centrale verwarming en ventilatie en had voorzieningen voor het personeel. In 1928 huurde de onderneming ook grote ruimten in het Veletržní palác. In de jaren 1920 en 1930 breidde Brouk a Babka zijn netwerk van warenhuizen verder uit met vestigingen in onder meer Plzeň, Brno, České Budějovice, Liberec, Ostrava en Bratislava. Verschillende vestigingen werden speciaal voor het bedrijf ontworpen en kregen een functionalistische vormgeving.
Een van de belangrijkste vestigingen werd in 1928 in Ostrava gebouwd naar ontwerp van architect Karel Kotas. Het vijf verdiepingen tellende gebouw werd in 1928–1929 gerealiseerd en werd op 1 maart 1929 geopend. Het was een functionalistisch gebouw met een gewapendbetonnen constructie en werd beschouwd als een van de modernste warenhuizen van Brouk a Babka.
In 1934 werd in Brno een vestiging van Brouk a Babka geopend. In České Budějovice werd in 1935 een nieuw warenhuis gebouwd naar ontwerp van Karel Chochola. Het gebouw werd ontworpen voor een zeer klein perceel, maar kreeg door zijn verticale opzet een relatief grote verkoopoppervlakte. Het gebouw werd in 2019 aangewezen als cultureel monument.
Een andere belangrijke vestiging was het warenhuis in Liberec, die in 1936 werd voltooid aan de Pražská ulice naar ontwerp van architect Jan Gillar. Het zes verdiepingen tellende gebouw kreeg een draagconstructie van gewapend beton en werd uitgevoerd in de stijl van het functionalisme. Het interieur en een deel van het oorspronkelijke meubilair zijn in belangrijke mate behouden gebleven.
In 1948 werd de onderneming in het kader van de nationalisatie van de Tsjechoslowaakse economie genationaliseerd, waarmee een einde kwam aan Brouk a Babka als zelfstandige particuliere warenhuisketen. De voormalige vestigingen bleven echter als warenhuizen functioneren en kregen in verschillende steden nieuwe namen.
In Liberec werd het voormalige warenhuis vanaf 1950 Jiskra genoemd. In České Budějovice werd de vestiging in 1951 Vltavan en vanaf 1980 Dětský dům genoemd. In Ostrava kreeg het voormalige warenhuis de naam Ostravanka. Na de val van het communistische regime kregen verschillende voormalige vestigingen opnieuw een winkelfunctie en werd op sommige plaatsen de historische naam Brouk a Babka hersteld.
Vestigingen
Plaats Adres Openingsjaar Bijzonderheden Praag Belcrediho třída, tegenwoordig třída Milady Horákové 1919 Eerste grote warenhuis van de onderneming; gevestigd in de wijk Letná Ostrava 1928 Functionalistisch warenhuis naar ontwerp van Karel Kotas; later Ostravanka Brno 1934 Warenhuis geopend in een modernistisch gebouw České Budějovice 1935 Ontworpen door Karel Chochola; later Vltavan en Dětský dům Liberec Pražská ulice 1936 Ontworpen door Jan Gillar; voormalig Jiskra Plzeň Voormalige vestiging van Brouk a Babka Bratislava Voormalige vestiging van Brouk a Babka
Categorie:Tsjechisch warenhuis