Zazamalala is een natuurreservaat en natuurherstelproject in het westen van Madagaskar, in de omgeving van Morondava. Het project begon rond 2000, toen de Nederlandse psycholoog Simon Rietveld en zijn vrouw begonnen met het herplanten van bomen op gedegradeerde grond. Het richt zich op het herstel en de bescherming van het droge loofbos van West-Madagaskar en het leefgebied van de inheemse flora en fauna. Volgens de NOS was het project in 2025 uitgegroeid tot een bos van ongeveer 400 hectare.
Het gebied vormt leefgebied voor onder meer verschillende soorten lemuren, de fossa, reptielen, vogels en bedreigde schildpadden. Het Lemur Conservation Network vermeldt elf soorten lemuren die in Zazamalala voorkomen.
Geschiedenis Het Zazamalala-bos werd rond 2000 opgezet nadat Rietveld na lange afwezigheid was teruggekeerd naar de omgeving van Morondava en constateerde dat een groot deel van het oorspronkelijke droge bos was verdwenen. Samen met vrijwilligers en betaalde lokale medewerkers werden zaailingen van inheemse soorten geplant.
Ook de lokale bevolking werd bij het project betrokken. Het Nederlandse natuurprogramma Vroege Vogels beschreef Rietveld in 2019 als oprichter van het Zazamalala-bos en besteedde aandacht aan de bescherming van het bos en de betrokkenheid van bewoners uit de omgeving.
Het gebied werd in de daaropvolgende jaren uitgebreid door de aankoop en herbebossing van aangrenzende gedegradeerde percelen. Het reservaat ligt langs de Route Nationale 35, ongeveer 35 kilometer van Morondava.
In 2021 was Zazamalala onderwerp van een aflevering van het BNNVARA-radioprogramma Sinans Atlas, waarin Simon Rietveld over het natuurgebied en zijn ervaringen in Madagaskar vertelde. In februari 2025 werd hij over de ontwikkeling van Zazamalala geïnterviewd in het NOS-radioprogramma Met het Oog op Morgen.
Natuurherstel Het natuurherstel is gericht op het terugbrengen van het droge bosecosysteem van West-Madagaskar. Voor de aanplant worden inheemse en endemische boomsoorten gekweekt in een eigen boomkwekerij. Tijdens een projectbezoek in 2024 meldde Trees for All dat daar bijna honderd verschillende boomsoorten werden gekweekt.
Op voormalige landbouwgrond en andere gedegradeerde percelen worden bomen aangeplant. De jonge vegetatie wordt onderhouden en beschermd tegen onder meer overwoekering en brand. Trees for All werkt sinds 2021 met Zazamalala samen aan uitbreiding van het bos. Binnen deze samenwerking werden 150.000 bomen geplant op ongeveer 150 hectare grond.
Een doel van het bosherstel is het verbinden van afzonderlijke natuurgebieden, zodat grotere aaneengesloten leefgebieden ontstaan. Trees for All beschrijft de aanleg van een verbinding richting het natuurgebied Menabe Antimena; het Lemur Conservation Network beschrijft eveneens een geplande groene corridor.
Flora en fauna Het Lemur Conservation Network vermeldt elf soorten lemuren in Zazamalala. Daaronder bevinden zich de Verreauxsifaka (Propithecus verreauxi), de roodkopmaki (Eulemur rufifrons), de grijze muismaki (Microcebus murinus), de roodstaartwezelmaki (Lepilemur ruficaudatus) en Coquerels reuzenmuismaki (Mirza coquereli).
Daarnaast komen volgens dezelfde bron onder meer fossa's, boszwijnen, mangoesten, slangen en kameleons in het gebied voor. Trees for All meldde tijdens een bezoek in 2024 waarnemingen van onder andere maki's, Verreauxsifaka's, kameleons en reigers.
De botanische tuin van Zazamalala heeft tevens een fokprogramma voor bedreigde schildpadden. Daar worden de ernstig bedreigde platstaartschildpad (Pyxis planicauda) en de Madagaskar-scheenplaatschildpad (Erymnochelys madagascariensis) gekweekt. Jonge dieren worden na verloop van tijd uitgezet.
Het gebied kent daarnaast een verscheidenheid aan inheemse planten. Voor het bosherstel worden veel verschillende inheemse en endemische boomsoorten vermeerderd en aangeplant.
Lokale bevolking De lokale bevolking is betrokken bij de aanleg en het beheer van het bos. Bewoners werken onder meer bij het kweken, planten en onderhouden van bomen en bij de bescherming van de nieuwe bospercelen.
Trees for All vermeldt dat ten minste honderd mensen werk hebben binnen het project. Daarnaast ondersteunt Zazamalala volgens het Lemur Conservation Network voorzieningen in omliggende dorpen, waaronder onderwijs, sanitaire voorzieningen en waterpompen. Ook worden kooktoestellen op zonne-energie verstrekt om de afhankelijkheid van brandhout en houtskool te verminderen.
Organisatie Voor het beheer en de verdere ontwikkeling van het natuurreservaat werd op 25 juni 2018 in Nederland de Stichting Zazamalala opgericht. De stichting is gevestigd in Amsterdam en werd op 15 augustus 2019 erkend als algemeen nut beogende instelling (ANBI).
Het doel van de stichting is het onderhouden, beheren en uitbreiden van het natuurreservaat in Madagaskar. De stichting werft daarvoor fondsen en werkt samen met andere organisaties op het gebied van natuurbescherming.
Externe link Officiële website van Zazamalala
Bronnen
Categorie:Natuurgebied in Madagaskar