Dirk Simons (Lage Vuursche, 13 juli 1797 – Stad-Doetinchem, 4 februari 1870) was een Nederlands makelaar, azijnfabrikant en bestuurder. Hij was van 9 december 1847 tot 1 oktober 1869 burgemeester van Stad-Doetinchem en daarmee een van de langstzittende burgemeesters in de geschiedenis van die gemeente. Tijdens zijn ambtsperiode kwam de gemeentelijke gasfabriek tot stand, werd de Grutpoort gesloopt en bracht de latere koning Willem III als kroonprins een bezoek aan de stad. Sinds 1993 is de Markt in Doetinchem aan de voet van de Catharinakerk naar hem vernoemd als Simonsplein."Complete lijst met de burgemeesters der Stad Doetinchem", regionaal-historisch overzicht Doetinchem 1832, samengesteld op basis van het archief van de gemeentesecretarie Doetinchem.
Familie en achtergrond Dirk Simons werd geboren te Lage Vuursche als zoon van Adam Simons (1770–1834), destijds plaatselijk hervormd predikant en later hoogleraar Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Utrecht, en Johanna Maria Keer (ca. 1770–1837). Adam Simons was een vooraanstaand dichter, rederijker en historicus die onder meer bekendheid kreeg met het patriottische gedicht Aan mijne Landgenooten (1810). Dirk had twee broers: Mr. Pieter Simons, advocaat te Amsterdam en historicus, en Gerrit Simons (1802–1868), die hoogleraar werktuigkunde en directeur was van de Koninklijke Academie te Delft en in 1856–1857 minister van Binnenlandse Zaken.
Simons huwde met Annetta Johanna van der Schalk (1796–1878) uit Schiedam, dochter van Jacob Janszoon van der Schalk (1744–1808), heel- en vroedmeester. Uit dit huwelijk werd onder meer een zoon Adam (geboren 1828) geboren, die later sectie-ingenieur werd bij de Staatsspoorwegen te Rotterdam.
Loopbaan vóór 1847 Dirk Simons woonde aanvankelijk in Amsterdam, waar hij werkzaam was als makelaar. In 1840 vestigde hij zich met zijn echtgenote in Stad-Doetinchem, waar hij in de Grutstraat een azijnfabriek exploiteerde.
Burgemeesterschap (1847–1869) Op 9 december 1847 werd Simons benoemd tot burgemeester van Stad-Doetinchem, als opvolger van Wolter D.J. Coops. Zijn ambtsperiode van bijna 22 jaar viel samen met een periode van bestuurlijke modernisering en stedelijke vernieuwing.
Markten en economie Op initiatief van Simons werd in 1848 een graanmarkt op donderdag ingesteld, gevolgd door een groentemarkt op dezelfde dag en een vismarkt op dinsdag, donderdag en zaterdag. Deze nieuwe markten kwamen naast de bestaande veemarkt (eens per twee weken) en de gewone weekmarkten op dinsdag en zaterdag.
Bezoek kroonprins (1853) In 1853 ontving Simons in Stad-Doetinchem de dertienjarige kroonprins, de oudste zoon van koning Willem II en de latere koning Willem III. De prins verbleef met de gouverneur des Konings in het Heerenlogement aan de Hamburgerstraat. Simons en gemeentesecretaris Termaat maakten daar hun opwachting.
Pogingen tot fusie met Ambt-Doetinchem Vanaf 1848 was er een landelijke tendens tot samenvoeging van kleine gemeenten. Ook in Stad-Doetinchem en het aangrenzende Ambt-Doetinchem werd hierover meermaals overleg gevoerd. Beide gemeenten besloten echter zelfstandig te blijven; de fusie kwam pas vele jaren later, op 1 januari 1920, tot stand.
Sloop Grutpoort (1862) Tijdens Simons' ambtsperiode besloot de gemeenteraad in 1862 tot sloop van de Grutpoort, ook wel de Doesburgsepoort of Gruitpoort genoemd – de laatste van de vier middeleeuwse stadspoorten van Doetinchem.
Gemeentelijke gasfabriek (1863) Simons stond aan de wieg van de gemeentelijke gasfabriek, die in 1863 werd geopend en zowel Stad-Doetinchem als een gedeelte van Ambt-Doetinchem van stadsgas voorzag. Het straatje Gaswal vormt anno 2026 nog de laatste zichtbare herinnering aan deze fabriek, die tot in de jaren 1970 in gebruik bleef.
Verdere activiteiten Simons was tevens lid van de Provinciale Staten van Gelderland en zette zich onder meer in voor de oprichting van een postkantoor en een nieuwe wijkindeling van de gemeente.
Aftreden en overlijden Op 1 oktober 1869 trad Simons op eigen verzoek af als burgemeester. Bij die gelegenheid kreeg hij in de Arnhemsche Courant van 5 oktober 1869 de volgende lof toegezwaaid:Hij werd opgevolgd door Jhr. Gneomar Adolph van Nispen (1839–1921), die het ambt tien jaar zou vervullen. Simons bleef na zijn aftreden raadslid van Stad-Doetinchem tot zijn dood op 4 februari 1870. Hij werd begraven op de Stadsbegraafplaats aan de Dominee Van Dijkweg, waar zijn graf en dat van zijn echtgenote anno 2026 nog aanwezig zijn.
Nagedachtenis Bij raadsbesluit van 1 juli 1993 werd de oude Markt aan de voet van de Catharinakerk omgedoopt tot Simonsplein, ter herinnering aan zijn lange burgemeesterschap. Het plein vormt anno 2026 het hart van het Doetinchemse stadscentrum.
Zie ook
Lijst van burgemeesters van Doetinchem Gerrit Simons (broer) Sint-Catharinakerk (Doetinchem)
Categorie:Burgemeester van Doetinchem Categorie:Geschiedenis van Doetinchem