Theo Simon was een Belgisch verzetsman tijdens de Tweede Wereldoorlog. Samen met Lucien Meyer behoorde hij tot de initiatiefnemers en vroege leiders van de Nationale Koninklijke Beweging (NKB), een koningsgezinde verzetsorganisatie die in de herfst van 1940 ontstond uit een rexistische jeugdgroep in Aarschot. Simon en Meyer keerden zich tegen de collaboratiepolitiek van Rex en het VNV.
Rol bij de oprichting van de NKB De NKB groeide uit een afdeling van de rexistische jeugdbeweging in Aarschot. Binnen deze groep behoorden Simon en Meyer tot de jongeren die de samenwerking van Rex en het VNV met de Duitse bezetter afwezen. In de herfst van 1940 begonnen zij met de uitbouw van een eigen organisatie. Om haar werkelijke doel te verhullen, presenteerde de groep zich aanvankelijk als een turnvereniging onder de naam Naar Kultuur en Bekwaming, eveneens afgekort tot NKB.
Simon en Meyer kwamen vervolgens in contact met de Leuvense hoogleraar Eugène Mertens de Wilmars. Ook Mertens de Wilmars was afkomstig uit rexistische kringen, maar hij verzette zich tegen de collaboratie en was een uitgesproken aanhanger van koning Leopold III. Hij nam binnen de nieuwe beweging de strategische en ideologische leiding op zich.
In de eerste ontwikkelingsfase, van oktober 1940 tot de zomer van 1941, was de NKB voornamelijk actief in de omgeving van Leuven en Aarschot. De organisatie probeerde jongeren uit de collaborerende bewegingen te houden en rekruteerde vooral onder studenten en onderofficieren. De historische overzichtswerken omschrijven Simon en Meyer als de voornaamste initiatiefnemers of leiders van deze beginfase. De Gentse historicus Jan Pieters vermeldt dat zij een leidinggevende rol speelden bij de opbouw van de organisatie, terwijl een tentoonstellingsgids van de Heemkring Opwijk-Mazenzele stelt dat de beweging onder hun impuls tot stand kwam.
Positie binnen de beweging De geraadpleegde publicaties noemen voor Simon geen afzonderlijke formele functietitel. Zij verbinden hem vooral met het initiatief en de leiding tijdens de ontstaansfase van de NKB. De algemene leiding kwam bij Mertens de Wilmars te liggen. Nadat deze in augustus 1942 was gearresteerd, werd hij opgevolgd door generaal Ernest Graff.
De politieke leiding van de NKB hing autoritaire en antiparlementaire opvattingen aan en streefde naar een sterke positie voor de koning. Deze denkbeelden werden in 1941 vastgelegd in de brochure De grondbeginselen van de NKB. Historici maken daarbij een onderscheid tussen de ideologisch uitgesproken leiding en de bredere achterban, die zich minder met de politieke leer van de organisatie bezighield. De geraadpleegde bronnen schrijven de inhoud van deze brochure of een afzonderlijke ideologische bijdrage niet persoonlijk aan Simon toe.
Verdere ontwikkeling van de NKB In 1941 werd de NKB door de Duitse bezetter verboden en ging de organisatie ondergronds verder. Zij breidde zich nadien uit naar onder meer Antwerpen, Limburg, het Hageland en Brussel. De beweging hield zich bezig met inlichtingenwerk, beperkte sabotage, hulp aan onderduikers, vervolgde Joden, werkweigeraars en geallieerde piloten. NKB-leden waren tevens betrokken bij de gevechten tijdens de bevrijding van België, waaronder de bescherming van de haven van Antwerpen.
De beschikbare overzichtswerken geven geen nadere bijzonderheden over Simons persoonlijke activiteiten of positie tijdens deze latere fase. Zijn historische betekenis wordt daarin hoofdzakelijk verbonden met zijn aandeel in de oprichting en eerste uitbouw van de NKB.
Zie ook
Belgisch verzet in de Tweede Wereldoorlog Nationale Koninklijke Beweging Lucien Meyer Eugène Mertens de Wilmars
Bronnen, noten en/of referenties
Categorie:Belgisch verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog