De Adriaanstraat is een straat in de buurt Buiten Wittevrouwen, in de Utrechtse wijk Oost. De straat loopt in noordoostelijke richting van de Pallaesstraat naar de Maliestraat. Halverwege sluiten de Badstraat en de Deken Roesstraat erop aan. De circa 210 meter lange straat heeft hoofdzakelijk een woon- en verblijfsfunctie; het grootste deel is als woonerf geregistreerd.
Ligging en karakter miniatuur|rechts|260px|alt=Kaart van de gemeente Utrecht met Buiten Wittevrouwen rood gemarkeerd|Ligging van Buiten Wittevrouwen binnen de gemeente Utrecht
Het zuidwestelijke deel van de straat is in het Nationaal Wegenbestand als rijbaan opgenomen; het noordoostelijke deel, met een lengte van ongeveer 136 meter, als woonerf. Daarmee heeft de Adriaanstraat vooral een woon- en verblijfsfunctie.
De bebouwing kwam aan het einde van de 19e eeuw perceelsgewijs tot stand, in aansluiting op de oudere verkaveling van Buiten Wittevrouwen. De uiteenlopende bouwhoogten in de straat maken deze stapsgewijze ontwikkeling nog zichtbaar. Langs de Adriaanstraat verrezen voornamelijk burgerwoningen.
Naamgeving miniatuur|rechts|260px|alt=Portret van Adriaan Neijtzell de Wilde|Adriaan Neijtzell de Wilde in 1927, naar wie de straat in 1888 werd genoemd
De straatnaam verwijst niet naar paus Adrianus VI, maar naar Adriaan de Wilde (1877–1939), de jongste zoon van de Utrechtse notaris mr. C. de Wilde uit het geslacht De Wilde. Hij voerde later de naam Adriaan Neijtzell de Wilde. Op 12 januari 1888 nam de gemeente een aantal nieuw aangelegde straten tussen de Maliebaan, de Biltstraat en de Tulpstraat over van De Wilde en enkele anderen. Het college van burgemeester en wethouders stelde de straatnamen op 19 januari vast. Op verzoek van De Wilde werd de straat langs de voormalige rooms-katholieke begraafplaats naar zijn zoon Adriaan genoemd. Deze werd later voorzitter van de Volksraad in Nederlands-Indië en hoogleraar in Wageningen.
Katholieke scholen Vanaf het einde van de 19e eeuw ontstond rond de Adriaanstraat, de Pallaesstraat en de latere Deken Roesstraat een rooms-katholiek scholencomplex. In 1912 omvatte het complex twee jongensscholen en drie meisjesscholen. Aan de Adriaanstraat 24 verrees in 1901 naar ontwerp van H. Ebbers een rooms-katholieke meisjesschool in eenvoudige neogotische vormen.
Externe link Afbeeldingen van de Adriaanstraat in de beeldbank van Het Utrechts Archief
Categorie:Straat in Utrecht (gemeente) Categorie:Oost (Utrecht)