Audley is een dorp in het Engelse graafschap Staffordshire, in het Verenigd Koninkrijk. Het ligt ongeveer 6 kilometer ten noordwesten van Newcastle-under-Lyme en enkele kilometers ten zuiden van Alsager, nabij de grens met Cheshire. Audley vormt het historische en bestuurlijke centrum van de civil parish Audley Rural, die daarnaast onder meer Alsagers Bank, Bignall End, Halmer End, Miles Green, Scot Hay en Wood Lane omvat.
Het dorp ligt op relatief hooggelegen terrein in het noordwesten van Staffordshire. De bebouwing concentreert zich rond Church Street, Hall Street en de B5500. Audley ontwikkelde zich van een middeleeuwse agrarische nederzetting tot een belangrijk centrum van de plaatselijke steenkoolwinning in de 19de en vroege 20ste eeuw.
Geschiedenis Middeleeuwen Audley wordt voor het eerst vermeld in het Domesday Book van 1086. De naam werd daarin geschreven als Adilege of Aldidelege en is afgeleid van de Angelsaksische vrouwennaam Ealdgyth en lea, dat een open plek of ontginning in een bos aanduidt.
Ten tijde van het Domesday-onderzoek telde Audley zeven huishoudens. Het landgoed omvatte akkerland, een weide en een aanzienlijk gebied met bos en was in handen van Gamel, een van de weinige Angelsaksische landeigenaren die ook na de Normandische verovering van Engeland bezit behield.
Het landgoed kwam later in handen van de familie Audley, die haar familienaam aan de plaats ontleende. Deze Normandische familie speelde in de middeleeuwen een belangrijke rol in het gebied en wordt in verband gebracht met twee nog herkenbare middeleeuwse elementen van het dorp: de St Jameskerk en de motte van Castle Hill.
thumb|260px|Castle Hill, locatie van het middeleeuwse kasteel van Audley
Op Castle Hill, aan de oostelijke rand van het dorp, werd in de 12de eeuw een motte aangelegd. De natuurlijke verhoging werd daarbij aangepast en gedeeltelijk opgehoogd. Het kasteel vormde waarschijnlijk de oorspronkelijke residentie van de familie Audley voordat deze in het eerste kwart van de 13de eeuw verhuisde naar Heighley Castle. Schriftelijke bronnen uit 1272–1275 maken nog melding van het kasteel in Audley.
Bij een archeologische opgraving in 1911 werden op de motte onder meer delen van gemetselde muren, een met stenen bekleed kanaal, aardewerk en een zilveren munt uit het einde van de 13de eeuw aangetroffen. Castle Hill is tegenwoordig een beschermd Scheduled Monument.
In de late middeleeuwen en de vroegmoderne tijd bleven landbouw en aanverwante activiteiten de belangrijkste middelen van bestaan. Bij de Hearth Tax van 1666 werden in Audley 43 huishoudens belastingplichtig verklaard, terwijl 103 huishoudens vanwege hun armoede waren vrijgesteld.
Mijnbouw Vanaf de 18de en vooral de 19de eeuw veranderde Audley sterk door de ontwikkeling van de mijnbouw. In 1803 waren in de omgeving reeds zes kolenmijnen in bedrijf. In de 19de en het begin van de 20ste eeuw werd de steenkoolwinning de voornaamste bedrijfstak en leidde de vraag naar arbeidskrachten tot uitbreiding van Audley en de omliggende mijnwerkersnederzettingen.
De mijnbouw vond niet alleen in het dorp zelf plaats, maar in een uitgebreid gebied rond Audley, Bignall End, Halmer End, Scot Hay en Apedale. De verschillende mijnschachten werden verbonden met een netwerk van industriële spoorlijnen waarmee de gewonnen steenkool kon worden afgevoerd.
Een van de ernstigste gebeurtenissen in de plaatselijke mijnbouwgeschiedenis was de ramp in de Diglake Colliery bij Bignall End. Op 14 januari 1895 stroomde vanuit oude, met water gevulde mijnwerken plotseling een grote hoeveelheid water de werkende mijn binnen. Daarbij kwamen 77 mijnwerkers om het leven.
St Jameskerk thumb|260px|De St Jameskerk
De anglicaanse Church of St James aan Church Street is het belangrijkste historische kerkgebouw van Audley. De huidige kerk dateert grotendeels van omstreeks 1300 en is opgetrokken uit zandsteen. In 1846 werd het gebouw gerestaureerd en gedeeltelijk herbouwd onder leiding van de architect George Gilbert Scott.
De kerk bestaat uit een westtoren, een vijf traveeën lang schip met zijbeuken en een drie traveeën lang priesterkoor. Het oostelijke glas-in-loodraam werd vervaardigd door William Wailes. Vanwege de architectonische en historische betekenis heeft het gebouw de beschermde status Grade II*.
De verhoogde ligging van de kerk en de nabijgelegen Castle Hill bepalen samen al eeuwenlang het silhouet van het oude dorpscentrum.
Spoorwegen De uitbreiding van de steenkoolwinning leidde in de 19de eeuw tot de aanleg van spoorwegen rond Audley. In 1870 werd een zijlijn van de North Staffordshire Railway geopend om de plaatselijke mijnen met het landelijke spoorwegnet te verbinden.
Aanvankelijk diende de lijn voornamelijk voor het vervoer van steenkool en andere goederen. Vanaf 28 juni 1880 werden ook reizigers vervoerd. Langs de lijn kwamen stations bij Leycett, Halmer End en Audley.
thumb|260px|Locatie van het voormalige station van Audley in 1999
Het station lag bij Bignall End en werd later Audley and Bignall End genoemd. Het reizigersvervoer werd op 27 april 1931 beëindigd. Goederenvervoer bleef nog enkele tientallen jaren bestaan. De resterende spoorlijn werd in 1962 en begin 1963 gesloten en vervolgens opgebroken. Een deel van het voormalige spoortracé tussen Audley en Halmer End is later ingericht als wandelroute.
Bestuur Audley was van oudsher het centrum van een uitgestrekte civil parish. Vanaf 1894 vormde deze parish tevens het Audley Urban District. In 1932 werd dit bestuurlijke gebied opgeheven en over verschillende omliggende bestuursgebieden verdeeld.
Ook de oude civil parish Audley werd op 1 april 1932 opgeheven. Het grootste deel, 6.774 acres met destijds 8.374 inwoners, ging op in de nieuw gevormde civil parish Audley Rural. Andere delen werden toegevoegd aan Talke, Madeley en Newcastle-under-Lyme.
Audley is tegenwoordig de grootste centrale nederzetting binnen Audley Rural.
Afbeeldingen
Bronvermelding
Categorie:Plaats in Staffordshire