Cyprus heeft drie locaties op de werelderfgoedlijst en nog eens elf locaties op de voorlopige nominatielijst. Cyprus ratificeerde het werelderfgoedverdrag op 14 augustus 1975 en Cypriotisch erfgoed werd voor het eerst aan de werelderfgoedlijst toegevoegd tijdens de vierde zitting van het Werelderfgoedcomité die in 1980 in Parijs plaatsvond. Tijdens deze zitting werd Paphos in de lijst opgenomen.

De selectie van werelderfgoed is gebaseerd op tien criteria: zes ervan zijn van toepassing op cultuurerfgoed (i-vi) en vier op natuurerfgoed (vii-x). Sommige erfgoedlocaties, aangeduid als "gemengd," bestaan zowel uit cultuur- als natuurerfgoed. Cyprus telt drie locaties met cultuurerfgoed en heeft geen locaties met natuurerfgoed of gemengd erfgoed.

__TOC__

Werelderfgoed in Cyprus Onderstaande tabel bevat de volgende informatie per erfgoed: Naam: zoals ingeschreven door het Werelderfgoedcomité Locatie: locatie(s) waar het erfgoed zich bevindt UNESCO-data: type erfgoed, inschrijvingscriteria (i t/m vi zijn cultureel erfgoed, en vii t/m x zijn natuurerfgoed) en het referentienummer van het erfgoed Jaar: jaar van inschrijving in de werelderfgoedlijst Beschrijving: beknopte beschrijving van het erfgoed

Naam Afbeelding Locatie Jaar UNESCO-data Beschrijving Paphos 150x150px Paphos 1980 79; iii, vi (cultuur) Op Cyprus begon de verering van pre-Helleense vruchtbaarheidsgodheden in de neolithische periode (6e millennium v.Chr.). Paphos was de locatie van een van de oudste Myceense nederzettingen. In de 12e eeuw v.Chr. werd er een tempel gebouwd ter ere van Aphrodite, de godin van de schoonheid en de liefde, die volgens de klassieke mythologie op het eiland geboren zou zijn. De archeologische site omvat de overblijfselen van villa's, paleizen, forten en een necropolis met peristyliumgraven die in de rotsbodem zijn uitgehouwen. De villa's waren rijk versierd met mozaïekvloeren, met motieven en thema's ontleend aan de mythologie en het dagelijks leven. Deze mozaïeken hebben een hoge artistieke waarde en dateren uit de Hellenistische periode tot en met de Byzantijnse periode. Beschilderde kerken in de Troodos regio 150px Limassol en Nicosia 1985, 2001 351bis; ii, iii, iv (cultuur) Het erfgoed omvat tien kerken en kloosters in het Troodosgebergte die stammen uit de 11e tot 16e eeuw. De kerken, waaronder die van Panagia tou Araka en Agios Nikolaos tis Stegis, zijn rijkelijk versierd met muurschilderingen. Ze documenteren meer dan 500 jaar Byzantijnse en post-Byzantijnse schilderkunst. Het erfgoed bestond in 1985 aanvankelijk uit negen kerken. Een tiende werd daar in 2001 aan toegevoegd, en de toevoeging van een elfde is ter overweging op de nominatielijst geplaatst. Choirokoitia 150x150px|alt=Small white circular huts with flat roof. Larnaca 1998 848bis; ii, iii, iv (cultuur) Choirokoitia is een van de belangrijkste prehistorische vindplaatsen in het oostelijke Middellandse Zeegebied. Het werd bewoond in het neolithicum, tussen het 7e en 4e millennium v.Chr. De nederzetting bestond uit ronde woningen, gebouwd van steen en moddersteen met platte daken, en werd beschermd door verschillende opeenvolgende muren. Deze landbouwgemeenschap was akeramisch (geen aardewerk producerend). Bij de archeologische opgravingen werden werktuigen van vuursteen en been gevonden, evenals dierlijke en plantaardige resten, stenen vaten en antropomorfe beeldjes van steen en een enkel beeldje van klei. Slechts een deel van de vindplaats is opgegraven. In 2012 werd een kleine wijziging in de begrenzingen van de locatie doorgevoerd.

Voorlopige nominatielijst Naast het op de werelderfgoedlijst ingeschreven erfgoed kunnen lidstaten een voorlopige lijst opstellen met erfgoed waarvan nominatie wordt overwogen. Deze nominaties worden alleen in aanmerking genomen als deze tevoren zijn vermeld op de voorlopige lijst. In 2023 waren elf objecten opgenomen in de voorlopige lijst van Cyprus. Deze objecten, inclusief jaar van inschrijving in de voorlopige lijst, zijn de volgende:

Naam Afbeelding Locatie Jaar UNESCO-data Beschrijving Kerk van Panayia Chrysokourdaliotissa, Kourdali Nicosia 2002 ii, iii, iv (cultuur) De kerk van Panayia Chrysokourdaliotissa heeft schilderingen in Italiaans-Byzantijnse stijl uit het begin van de 16e eeuw en wordt genomineerd als uitbreiding van het al erkende werelderfgoed 'Beschilderde kerken van het Troodosgebied'. De landelijke nederzetting Fikardou 150x150px Nicosia 2002 ii, iii, iv, v (cultuur) Fikardou is een traditioneel plattelandsdorp in een bergachtige omgeving met een karakteristieke 18e en 19e eeuwse architectuur. Mathiatis Zuid Nicosia 2002 (gemengd) Deze locatie is onderdeel van het Troodosofioliet, een 90 miljoen jaar oud blootgelegd fragment van de oceanische korst dat zeer goed bewaard is gebleven. Het gebied was in het verre verleden een belangrijke mijnbouwlocatie, zoals blijkt uit de mijngalerijen en mijngangen die dateren uit de Romeinse tijd. Kionia Nicosia 2002 viii, ix (natuur) Deze locatie maakt deel uit van de Troodosofioliet. Kionia is een voorbeeld van een sheeted dike complex (gelaagd dike-complex) dat onderzoek naar spreidingsprocessen en hydrothermale veranderingen van de oceanische korst mogelijk maakt. Khandria Limassol 2002 viii, ix (natuur) Deze locatie is een onderdeel van de Troodosofioliet. Khandria toont de magmatische processen in de oceanische korst met het bestaan van kleine meervoudige magmakamers bij spreiding en richels. Troodos, Olympus 150x150px Limassol 2002 viii, ix (natuur) Deze locatie maakt deel uit van de Troodosofioliet. Op de berg Olympus zijn het onderste deel van de oceanische korst en de opeenvolgingen van de bovenmantel ontsloten en kunnen processen in de korst en de mantel worden bestudeerd. Malountabrug Nicosia 2002 viii, ix (natuur) Deze locatie maakt deel uit van de Troodosofioliet. Op deze locatie vormen de rotspartijen langs de wanden van de Akakikloof, en de zijtakken van de kloof, uitstekende voorbeelden van zowel lava als structuren aan de bovenkant van de oceanische korst. Kliroubrug Nicosia 2002 viii, ix (natuur) Deze locatie maakt deel uit van de Troodosofioliet en bevindt zich in de buurt van de locatie bij de Malountabrug. Het is een uitstekend voorbeeld van hoe de spreiding van de zeebodem met dike-zwermen gepaard gaat, waarbij dike-in-dike-intrusie tussen lagen lava voorkomt. Agioi Varnavas kai Ilarios in Peristerona (kerk met vijf koepels) 150x150px Nicosia 2004 ii, iii, iv (cultuur) De Kerk van Sint Barnabas en Sint Hilarion heeft vijf koepels die zijn geplaatst in de vorm van een kruis. Het gebouw stamt uit de Byzantijnse periode en dateert mogelijk uit de 11e eeuw, maar van het oorspronkelijke interieur is weinig bewaard gebleven. De muurschilderingen zijn uit de 15e en 16e eeuw en de houten deur is een meesterwerk van Byzantijns houtsnijkunst. Panagia Aggeloktistikerk 150x150px Larnaca 2015 i, ii, iii, iv, vi (cultuur) De kerk van Panagia Aggeloktisti werd in de 11e eeuw gebouwd op de ruïnes van een basiliek uit de 5e eeuw. In de daaropvolgende eeuwen werden er kapellen aan toegevoegd. De kerk is belangrijk vanwege de religieuze decoratie, waaronder een wandmozaïek uit de 6e eeuw (het enige mozaïek van zijn soort dat op Cyprus bewaard is gebleven), evenals muurschilderingen uit de 11e eeuw en een collectie iconen. Hala Sultan Tekke en het Zoutmeer van Larnaca 150x150px Larnaca 2016 iii, iv, vi, ix, x (gemengd) De nominatie bestaat uit vier zoutmeren en het omliggende drasland. Het gebied is vooral belangrijk als tussenstop en overwinteringsplaats voor trekvogels. De zoutmeren werden vanaf de Romeinse tijd tot de 20e eeuw geëxploiteerd voor de zoutwinning. Hala Sultan Tekke is een belangrijke moskee die in de 19e eeuw tijdens de Ottomaanse periode werd gebouwd. Volgens de islamitische overlevering was dit de begraafplaats van Umm Haram, die deelnam aan de Arabische inval in Cyprus en daar in 649 n.Chr. stierf.

Werelderfgoed in Cyprus Cyprus Werelderfgoed werelderfgoed