De pausverkiezing van 1254 vond plaats van 11 tot 12 december 1254, enkel dagen na het overlijden van paus Innocentius IV, en leidde tot de verkiezing van Rinaldo Conti als paus Alexander IV.
Deze pausverkiezing was sensu stricto nog geen conclaaf, omdat de kardinalen niet werden opgesloten.
Achtergrond Innocentius IV had jarenlang een felle strijd gevoerd tegen de Hohenstaufen‑dynastie, vooral tegen keizer Frederik II en later diens zoon Koenraad IV. Na de dood van Koenraad in 1254 probeerde Innocentius de macht van de Hohenstaufen in Zuid‑Italië te breken door de jonge Konradijn te beschermen en de ambities van Manfred van Sicilië te dwarsbomen. Toen Innocentius onverwacht in Napels overleed, bevond het pausdom zich in een uiterst kwetsbare positie: Manfred had zich meester gemaakt van grote delen van het Koninkrijk Sicilië, terwijl de pauselijke troepen verzwakt waren. De kardinalen, die zich in Napels bevonden, beseften dat de Kerk een paus nodig had die de politieke lijn van Innocentius kon voortzetten en de pauselijke aanspraken op Zuid‑Italië kon verdedigen.
Verloop De verkiezing vond plaats op 11 en 12 december 1254, een aantal dagen na de dood van Innocentius IV. De kardinalen waren vrijwel allemaal aanwezig in Napels, waar de paus was gestorven. De verkiezing verliep ordelijk en zonder langdurige discussies. Rinaldo Conti, een ervaren en gerespecteerde figuur binnen de Romeinse Curie, werd unaniem gekozen. Hij was een neef van paus Gregorius IX en stond bekend om zijn juridische kennis en zijn trouw aan de pauselijke zaak. Na zijn verkiezing nam hij de naam Alexander IV aan. Kort daarna verliet hij Napels, dat onder sterke invloed van Manfred stond, en vestigde zich in Rome.
Nasleep Het pontificaat van Alexander IV werd volledig gedomineerd door zijn strijd tegen Manfred van Sicilië. Hij probeerde de macht van de Hohenstaufen te breken door Europese vorsten te mobiliseren en door de jonge Konradijn als rechtmatige koning te blijven ondersteunen. Zijn pogingen om buitenlandse heersers op de Siciliaanse troon te plaatsen mislukten echter. Alexander IV slaagde er niet in Manfreds positie te ondermijnen en zag hoe de Hohenstaufen hun macht in Zuid‑Italië verder konden consolideren. Daarnaast zette hij de inquisitie voort en speelde hij een rol in de vroege ontwikkeling van de bedelorden, vooral de franciscanen.
1254 Categorie:Christendom in de middeleeuwen Categorie:1250-1259