De Gedenkzuil 34th Division (ook Gedenkteken voor de 34th Division met Duitse bunker) is een Eerste Wereldoorlog-monument in Langemark, een deelgemeente van Langemark-Poelkapelle. Het staat in een grasperk aan de Beekstraat, op de helling van de vallei van de Broenbeek, ongeveer 1200 meter ten noordwesten van de kerk van Langemark en ongeveer 450 meter ten noordwesten van de Duitse militaire begraafplaats. Net achter de gedenkzuil ligt een Duitse bunker. Het gedenkteken en de bunker zijn sinds 1 juli 2009 beschermd als monument.
Historische achtergrond thumb|De gedenkzuil tussen 1925 en 1940|links Het gedenkteken herinnert aan de artillerie- en genietroepen van de 34th (British) Division en aan de rol die zij hier speelden tijdens de gevechten van oktober en november 1917, in de Derde Slag om Ieper. Het wil vooral de zware omstandigheden in herinnering brengen waarin deze troepen de Broenbeek moesten oversteken.
In augustus en september 1917 hadden verschillende Britse divisies, waaronder de Guards Division en de 29th Division, al tevergeefs geprobeerd de versterkte Broenbeek over te steken. Hun aanvallen liepen vast op het mitrailleurvuur uit Duitse versterkingen, zoals de bunker die hier bewaard is. Door de aanhoudende regen en de beschietingen was de beek intussen veranderd in een moeras. Op 9 september slaagde de Guards Division erin de overkant te bereiken, maar een Duitse tegenaanval op 13 september dwong haar weer achter de beek terug. Pas op 9 oktober 1917, tijdens de Slag bij Poelkapelle, werd de Broenbeek definitief overgestoken.
Voor de artillerie en de genie van de 34th Division was het bijzonder moeilijk om hun geschut over de brede, modderige stroom te krijgen: het overbrengen van één 18-ponderkanon duurde acht tot tien uur. Het gebied ging in het voorjaar van 1918 opnieuw verloren tijdens het Duitse Lenteoffensief en werd pas bij het geallieerde eindoffensief definitief heroverd.
De bunker De bunker achter de gedenkzuil is een Duitse mitrailleurpost met twee schietgaten, die met takkenwerk gecamoufleerd was. Hij lag net ten noorden van de Broenbeek en van de Duitse verdedigingslinie Wilhelm-Stellung (ook Koekuit-Stellung). Op Britse kaarten heette de omgeving Broembeek, Ney Wood en Ney Cross Roads. Het frontale schietgat was gericht op de helling richting Cannes Farm, vanwaar de 29th Division op 16 augustus 1917 de beek naderde; het schietgat aan de rechterkant bestreek de loop van de beek.
Na de verovering diende de bunker tijdelijk als commandopost van onder meer de artillerie van de 34th Division, de 152nd en 160th Field Artillery Brigade en de Divisional Ammunition Column. Volgens sommige bronnen, al wordt dit betwijfeld, was hij in september 1918 ook ingericht als Advanced Dressing Station onder leiding van Robert Lawrence, een broer van T.E. Lawrence (Lawrence of Arabia). Lawrence beschreef het gebied later als een zee van modder zonder loopgraven, waarin meer soldaten verdronken dan door kogels sneuvelden.
Uiterlijke kenmerken Het gedenkteken staat in een rechthoekig grasperk, omzoomd door een beukenhaag, met de gedenkzuil in het midden en de bunker achteraan. De toegang wordt gemarkeerd door twee paaltjes van witte natuursteen.
De zuil staat op een breed platform van witte natuursteen en een bovenaan geprofileerde sokkel. Ze is vierkant, versmalt naar boven toe en heeft een piramidevormige top. Vooraan staat het kenteken van de 34th Division, een dambordpatroon, met het opschrift: "To the glory of God and in memory of the officers, warrant and non commissioned officers and men of the artillery and engineers of the 34th British Division who fought near this spot October-November 1917". Op de linkerzijde staat het kenteken van de Royal Engineers met het motto "Honi soit qui mal y pense", op de rechterzijde dat van de Royal Artillery met het motto "Ubique quo fas et gloria ducunt".
Op de sokkel worden de herdachte eenheden vermeld. Links: Royal Engineers, Headquarters 34th Divisional Engineers, 207th, 208th and 209th Field Companies, Pioneers en 18th Northumberland Fusiliers. Rechts: Royal Artillery, Headquarters 34th Divisional Artillery, 152nd and 160th Field Artillery Brigades, Divisional Ammunition Column en V/34 XY and Z/34 TM Batteries.
De bunker is vrijstaand en bovengronds. Het beton werd aan de buitenkant tegen takkenwerk gegoten en is onder meer versterkt met dwarsliggers en ronde wapeningsstaven. De muren zijn op sommige plaatsen meer dan een meter dik, en de zuidwestelijke hoek is deels vernield door een inslag. Aan de westkant zit een deuropening, aan de oost- en zuidkant een schietgat. Binnenin geeft vermoedelijk een brede gang toegang tot twee ruimtes.
Galerij
Zie ook Duitse militaire begraafplaats Langemark Vredesmonument Langemark Captain Ewen J Brodie-monument
Externe links Gedenkteken voor de 34th Division met Duitse bunker – Inventaris Onroerend Erfgoed Monument 34th Division – TracesOfWar
Categorie:Eerste Wereldoorlog-monument in België Categorie:Onroerend erfgoed in Langemark-Poelkapelle Categorie:Beschermd monument in Vlaanderen Categorie:Langemark-Poelkapelle Categorie:1917 Categorie:Veldslag in België tijdens de Eerste Wereldoorlog