thumb|Gang annex kruiwagengoot (1973) Lauriergracht 12 te Amsterdam is een gebouw aan de Lauriergracht in Amsterdam-Centrum.
Achtergrond De Lauriergracht werd aangelegd tijdens het volbouwen van de Jordaan in de 17e eeuw. Dat betekende dat perceel voor perceel werd bebouwd in een tijd dat er nog geen adressen bestonden. Bijna alle gebouwen kregen daardoor een ander uiterlijk mee. Anders dan bijvoorbeeld de noordelijker gelegen Rozengracht en zuidelijk gelegen Elandsgracht werd de Lauriergracht niet gedempt. De kades van de gracht bleven dus bestemd voor plaatselijk verkeer, daar waar die andere twee gedempte grachten belangrijke verkeersaders werden naar Amsterdam-West.
Gebouw Het gebouw ziet er al jarenlang hetzelfde uit. In 1933 is het gebouw vastgelegd voor de Dienst Bouw- en Woningtoezicht van Amsterdam. Het gebouw heeft dan al een natuurstenen pui waarin een venster, een centrale toegang en daarnaast een gang. Die gang leidde naar inpandige gebouwen. Boven de pui zijn nog drie verdiepingen te zien, waarvan de bovenste nog een laad- en losluik heeft. Daarboven is de daklijst met consoles en trigliefmotief.Stadsarchief Amsterdam Beeldbank, Foto 1933
In die staat wordt het op 1 juli 1970 opgenomen in het rijksmonumentenregister onder de omschrijving:
Amsterdam Monumentenstad had met name aandacht voor het interieur met versierd stucwerk en een schouw in rococostijl. Ook zij meldt de gang, die hier bij uitzonder bestaat in de vorm van een soort tunnel, geheel ingemetseld. De gang leidde naar bedrijfsgebouwtjes achter dit hoofdgebouw; de meeste gangen liepen in de “open lucht”.Amsterdam Monumentenstad (geraadpleegd 22 juli 2026)
Tussen 1962 en 1975 is er verbouwd aan de pui; een van de deuren is vervangen door een raampartij zoals aan de andere zijde van de deur.
Gebruiker Het gebouw wordt al jarenlang gebruikt door Architectenbureau Rappange/Rappange en Partners (van Henk Rappange), dat voortkomt uit het bureau van architect Jan de Meijer, architect op het gebied van restauratie en nieuwbouw, aldus Monumentenstad Amsterdam. Zij zorgden zelf voor de verbouwing in de jaren zeventig waarbij het inpandige deel bij het hoofdpand werd getrokken; dat deel is 35 meter diep (zonder achterbouwsel 13 meter).
Stadsherstel Sinds 2004 is Stadsherstel de eigenaar van het gebouw. Er moesten in die jaren werkzaamheden plaatsvinden aan de fundering, waarop Rappange het gebouw verkocht aan Stadsherstel. Rappange werkte wel voor Stadsherstel bij renovatie en restauratie van oude gebouwen. Stadsherstel ging daarop op onderzoek uit. Zij vonden uit dat er op de stadstekening van Balthasar Florisz van Berckenrode uit 1625 hier al een gebouw is ingetekend; een van de grotere percelen aan de Laurier Graft. Een deel van de gebouwen werd begin 19e eeuw gebruikt door steenkoperij (en bewerkerij) De twee Laurierbomen. Zij benoemen de gang als hardstenen kruiwagengoot, maar ook de oude delen van het interieur.Stadsherstel over Lauriergracht 12 (geraadpleegd 22 juli 2026)
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Rijksmonument in Amsterdam-Centrum