Gjest Bårdsen (Sogndalsfjøra, gedoopt 13 april 1791 - Bergen, 13 mei 1849) was een Noorse misdadiger, ontsnappingskunstenaar en schrijver. Hij groeide in de negentiende eeuw uit tot een van de meest beruchte en tegelijk mythische figuren uit de Noorse misdaadgeschiedenis. Zijn leven vormde de basis voor een omvangrijke volkstraditie waarin hij vaak werd voorgesteld als een soort Noorse Robin Hood.
Leven en criminele activiteiten Bårdsen werd geboren in Sogndalsfjøra als zoon van visser Baard Gjestsen Fjæren en Maritha Pedersdatter. Zijn vader verdronk in 1793. Al op jonge leeftijd kwam Bårdsen herhaaldelijk in aanraking met justitie wegens diefstal. Hij verwierf vooral bekendheid door zijn talrijke ontsnappingen uit arresthuizen en gevangenissen.
Een bekend voorval uit zijn autobiografie beschrijft hoe hij in 1822, terwijl hij vastzat in Gulen, tijdens een zware storm hielp bij de redding van zes kinderen die op eilandjes door noodweer waren verrast. Dergelijke verhalen droegen bij aan zijn reputatie als moedige en behulpzame figuur.
In 1827 werd hij veroordeeld tot levenslange dwangarbeid en opgesloten in de gevangenis van de Akershus-vesting. Daar verbleef hij achttien jaar. Tijdens zijn gevangenschap begon hij te schrijven. Vanaf 1835 verschenen delen van zijn autobiografie, Gjest Baardsen Sogndalsfjærns Levnetsløb, waarin hij zijn leven presenteerde als dat van een ridderlijke 'gentleman-dief' die van rijken stal om armen te helpen. Later onderzoek wijst erop dat deze zelfpresentatie sterk geromantiseerd was.
Daarnaast schreef Bårdsen over het zogeheten fantespråk (vagebondentaal) en over het gevangenisleven. Hij was een tijdgenoot van de eveneens beruchte misdadiger Ole Høiland en wijdde liederen aan diens ontsnapping en dood. Na zijn gratie in 1845 trok Bårdsen door het land als lied- en boekverkoper. In 1848 trouwde hij met Anne Elisabeth Reinche en vestigde zich in Bergen, waar hij in 1849 overleed.
Nalatenschap Bårdsens autobiografie werd postuum voltooid en meerdere malen herdrukt. Zijn leven inspireerde romans, toneelstukken en in 1939 de film Gjest Baardsen, geregiseerd door Tancred Ibsen, met Alfred Maurstad in de hoofdrol. De film versterkte het romantische beeld van Bårdsen als volksheld.
In de volksverhalen werd Bårdsen een symbool van verzet tegen corrupte ambtenaren en zware belastingen. Moderne historici beschouwen hem echter eerder als een conventionele vermogenscrimineel. Zijn geboortehuis in Sogndalsfjøra is bewaard gebleven als museum, wat zijn blijvende plaats in de Noorse cultuurgeschiedenis onderstreept.
Categorie:Noors crimineel